MARKAZIY OSIYODA TASAVVUF TA’LIMOTINING SHAKLLANISHIDA DINIY-FALSAFIY QARASHLAR
This article analyzes the religious, theological, and philosophical factors that influenced the formation of Sufi philosophy in Central Asia. In particular, it scientifically examines the impact of the spread of Islam in the region, the local cultural environment, Greek philosophy, the science of Kalam, and theological movements such as Mu‘tazilism, Kharijism, Shi‘ism, and Batiniyya on the development of Sufi thought. The study also explores the transformation of ascetic movements into Sufi doctrine, as well as its epistemological and ontological foundations. The article evaluates the scientific and cultural environment of Central Asia as one of the major factors in the development of Sufi philosophy.
1. Abduhalimov B.A. “Bayt al-hikma” va Markaziy Osiyo olimlarining Bag'doddagi ilmiy faoliyati. (IX-XI asrlarda aniq va tabiiy fanlar). Mas'ul muharrir M.M.Xayrullayev. – Toshkent: “O'zbekiston”, 2010. – B. 11.
2. Sulaymonova F. Sharq va g'arb (qadimiy va o'rta asrlar madaniy aloqalari). – Toshkent: “O'zbekiston” – B.193.
3. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B.39.
4. Knysh A.D. Musul'manskiy mistitsizm. Kratkaya istoriya / Per. s angl. M.G.Romanov. – SPb.: Dilya, 2004. – S. 39.
5. Shimmеl A. Mir islamskogo mistitsizma / Per. s angl. N.I. Prigarinoy, A.S.Rapport, 2-e izd., ispr. va dop. – M.: OOO «Sadra» 2012. – S. 18.
6. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B. 39-40.
7. Eraydın Selçük. Tesеvvuf va tariqatlar. – Istanbul: Marmara universiteti Ilahiyat fakultesi vafı nashrlari. 1994. – S. 45.
8. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Hidayat imomi. Imom Abu Mansur Maturidi. – Toshkent: “Hilol-nashr”, 2019. – B.21.
9. Sulaymonova F. Sharq va g'arb (qadimiy va o'rta asrlar madaniy aloqalari). – Toshkent: “O'zbekiston” – B.190.
10. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Hidayat imomi. Imom Abu Mansur Maturidi. – Toshkent: “Hilol-nashr”, 2019. – B.20.
11. Ali roziyallohu anhu va Muaviya roziyallohu anhu o'rtasidagi bitim ahdi.
12. Abdur Rahim Abdulqodir. E'tiqod durdonalari “Bad'ul amaliy” sharhi. – Toshkent: «Sharq» 2016. – B.15.
13. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Hidayat imomi. Imom Abu Mansur Maturidi. – Toshkent: “Hilol-nashr”, 2019. – B.92.
14. Islom, entsiklopediya. – Toshkent: O'zbekiston Milliy entsiklopediyasi, 2004. – B.125.
15. Bertels E.E. Sufizm va sufiya adabiyoti. – Moskva: Naukа, 1965. – S.22.
16. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B.20.
17. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B.20.
18. Trimingeм D.J.S. Sufiykiy orderlar v islamе. – Moskva: Sоfiya. D. Gеlios, 2002. – S.307.
19. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B.39.
20. Rahimov K. Movarounnahr tasavvufi tarixi: ta'limotning shakllanishi va tizimlashtirilishi (VIII-XI asrlar). – Toshkent: “Akademnashr” 2020. – B.39.
21. Nuriddinov M.N. O'rta asrlar sharq falsafiy tafakkuri tarixidan. – Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, Brok Class Servis, 2015. – B.190.
22. Bertels E.E. Sufizm va sufiya adabiyoti. – Moskva: Naukа, 1965. – S.207-208.
Copyright (c) 2026 «ACTA NUUz»

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.




.jpg)

1.png)




