STUDY OF SOIL SCIENCE TERMINOLOGY IN THE UZBEK LANGUAGE
This article presents reflections and observations on the linguistic peculiarities of soil science terminology in the Uzbek language. It emphasizes the lack of organization in Uzbek soil science terminology, highlighting the necessity and relevance of its systematization, and justifying the investigation of linguistic aspects of this process. In summary, this work explores the genetic foundations, structure, and evolution of Uzbek soil science terms, addressing issues articulated in classical written sources, providing structural-grammatical and lexical-semantic characteristics of soil science terms, along with their representation in Turkic dictionaries. Cognitive foundations of synonymy, homonymy, and variability of terms, as well as methods of formation, the role of paraphrase, comparisons, and metaphors, are considered. Additionally, linguistic-poetic features and the examination of historical-etymological dictionaries are discussed.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning o‘zbek tiliga davlat tilimaqomi berilganining o‘ttiz yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi //Xalq so‘zi, 2019 yil, 22 oktabr.
2. Первый Всесоюзный терминологический съезд. 26 февраля 5 марта 1926 г. (стенографический отчет). Баку.1926; Тилимло конференцияси материаллари. 1929 йил май ойининг 15-23 кунларида Самарқандда бўлиб ўтган Ўзбекистонда миқёсида тўпланган ...конференциянинг тўла ҳисоботи. – Тошкент-Самарқанд. 1926; Жаббор С. Ўзбек кимё номенклатураси тўғрисида // Социалистик илм ва техника 1933. №2-3; Иброҳимов С. Тил-термин масалалари // Қурилиш. 1931. №3 ва бошқалар. 3. Турсунов У. Терминология масалалари. – Тошкент, 1933.
4. Иброҳимов С. Фарғона шеваларининг касб-ҳунар лексикаси. I. – Тошкент: ЎзФА нашриёти, 1956; Иброҳимов С. Фарғона шеваларининг касб-ҳунар лексикаси. II, III. – Тошкент: ЎзФА нашриёти, 1959;
5. Турсунов У. Ўзбек адабий тилида сўз – терминлар танлаш принциплари. – Самарқанд: СамДУ, 1956. – 136 б; Турсунов У. Ўзбек терминологиясининг бойиш йўллари // ЎзДУ асарлари. Янги серия. 102-сон. – Самарқанд, 1959; Турсунов У. Ўзбек терминологияси масалалари. – Тошкент: Ўздавнашр, 1933. – 42 б.
6. Усмонов О. – кор аффикси ҳақида // Ўзбек тили ва адабиёти. – 1975. – №1. – Б. 38-46; Усмонов О. – дор аффикси ҳақида // Ўзбек тили ва адабиёти. – 1976. – №1. – Б. 51-56; Усмонов О. Русча не- префикси сўз-терминларининг ўзбек тилида ифодалашишида но-префиксининг роли // Ўзбек тили ва адабиёти. – 1979. – 2-сон. – Б. 18- 20; ;
7. Дониёров Р. Ўзбек тилининг илмий-техникавий терминлари тарихидан. – Тошкент: Фан, 1973. – 116 б.; Ўша муаллиф.Ўзбек тили техник терминологиясининг айрим масалалари. – Тошкент: Фан, 1977. – 160 б. Ўша муаллиф. Ўзбек тилининг техник терминологиясининг айрим масалалари. – Тошкент: Фан, 1979. – 90 б;
8. Ҳасанов Ҳ. Географик номлар имлоси. – Тошкент: Фан, 1962. – Б. 3-63; Ҳасанов Ҳ. Ўрта Осиё жой номлари тарихидан. – Тошкент: Фан, 1965. – Б. 3-45. 9. Маматов Н. Узбекская хлопководческая терминология: Автореф. дисс....канд. филол. наук. – Тошкент, 1955. – 17 с. 10. Акобиров С.Ф. Тил ва терминология. – Тошкент, 1968. – 40 б; Акобиров С. Терминология ишининг мазмуни ва вазифалари ҳақида // Ўзбек тили ва адабиёти. 1964. – № 3. – Б. 17-21
11. Джамалханов Х.А. К истории формирования и развития узбекской ботанической терминологии: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. – Ташкент, 1968. – 21 с.
12. Қосимов Н. Техникавий терминлар ясалишида аффиксларнинг иштироки // Ўзбек тили ва адабиёти. 1974. № 2. – Б. 37-42; Қосимов Н. Ўзбек тили илмий-техникавий терминологияси. – Тошкент: Фан, 1985. – 124 б.
13. Мадвалиев А. Ўзбек терминологияси ва лексикографияси масалалари. – Тошкент: “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” Давлат илмий нашриёти, 2017. – 383 б.
14. Жабборов Х. Ўзбек тилининг суғориш лексикаси. Филол. фан. номзод. дисс. ... автореф. – Тошкент, 1996. – 26 б; Жабборов Х. Ўзбек тилининг деҳқончилик лексикаси. Филол. фан. док. дисс. ... автореф. – Тошкент, 2017. – 76 б; 15. Холиқулов Ш., Узақов П., Бобохўжаев И - Тупроқшунослик, Дарслик, – Тошкент:. Н.Доба, 2011. - 571 б., 16. Сулаймонов И., Батошов А., Эгамбердиев М., Одилов И. 17. Тупроқшунослик ва агрокимё. Дарслик. – Тошкент: Фан. 378 б.
18. Махсудов Х., Раупова Н., Камилов Б., Номозов Х. Тупроқшунослик. Ўзбекистон миллий энсклопедияси давлат илмий нашрёти. –Тошкент: 2013. -254 б.,
19. Мирзажонов К., М.Назаров, Ш.Зокирова, Г.Юлдашев. Тупроқ муҳофазаси. – Тошкент: Фан ва технология, 2004. 108-115 б.
20. Абдуллаев Х. Тупроқшунослик асослари. –Тошкент: 1994. -265 б ; 19.Ўзбекистон тупроқлари. –Тошкент: Ўқитувчи, 1973. 187 б. 21. Баҳодиров М., Расулов А. Тупроқшунослик. – Тошкент: Ўқитувчи, 1975. – 187 б. 22. Тупроқшунослик ва агрокимёдан русча-ўзбекча луғат.. – Тошкент: Қомуслар бош тахририяти. 1997. – 154 б. 23. Раупова Н., Содиқова Г. Тупроқшунослик асослари. Ўқув-услубий мажмуа. – Тошкент: 2016. -Б. 20. 24. Кошғарий М. Девону луғотит турк. уч томлик. Таржимон ва нашрга тайёрловчи С.М. Муталлибов. Тошкент, Фан,1960-1063.
Copyright (c) 2026 «ACTA NUUz»

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.




.jpg)

1.png)




