“SYNERGETIC THINKING AND NATURAL INTELLIGENCE IN RESEARCH ON SPIRITUAL HERITAGE”
This article analyzes the role of spiritual heritage in developing the experience and skills of generations, raising the level of knowledge and abilities, with an emphasis on the ontological and epistemological aspects of national thinking, the differences between the concepts of "synergetics" and "synergism," the functioning of chaos in complex systems and its method of action aimed at self-renewal, and the relationship between algorithms and terms in human thinking and the object of thought. It also examines the emergence of synergetics in spiritual heritage as a new methodology in science, the nonlinearity and multiplicity of development, and the practical significance of the laws of self-organization in spiritual heritage
1. Тураев Б. Маънавий меросни ўрганишда синергетик методологиянинг ўрни. // “Аҳмад ибн Ҳафс Кабир Бухорий мероси ва унинг илк Шарқ Ренессанси ва ислом фалсафаси илмий-назарий асослари яратишдаги ўрни ва аҳамияти” мавзусидаги халқаро илмий конференция материаллари. -Бухоро. 2022 йил.
2. Тураев Б. Маънавий меросни ўрганишда синергетик методологиянинг ўрни. // “Аҳмад ибн Ҳафс Кабир Бухорий мероси ва унинг илк Шарқ Ренессанси ва ислом фалсафаси илмий-назарий асослари яратишдаги ўрни ва аҳамияти” мавзусидаги халқаро илмий конференция материаллари. -Бухоро. 2022 йил.
3. Билиш фалсафаси. — Муаллифлар жамоаси. Тошкент: Университет, 2005.
4. Синергетиканинг фалсафий масалалари. – Тошкент: Университет нашриёти, 2005. – Б.180.; Синергетиканинг табиий-илмий ва фалсафий муаммолари: илмий-назарий семинар: (илмий мақолалар тўплами) / Таҳрир ҳайати: М.Н.Абдуллаева ва бошқа. – Наманган: НамДУ, 2009. – Б.208.; Синергетика: ривожланиши ва истиқболлари: илмий анжуман (илмий мақолалар тўплами) / таҳрир ҳайъати М.Н.Абдуллаева ва бошқ. ЎзР Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги. Наманган Давлат ун-ти, ЎзР ФА, И.Мўминов номидаги Фалсафа ва ҳуқуқ институти. – Наманган.: Наманган нашриёти, 2010. – Б.260.
5. Толковый словарь русского языка XX века. Языковые изменения. Под ред. Г.Н. Скляревской. Российская академия наук, Институт лингивистических исследований. – Спб., 1998. – 586 с.
6. Современная западная философия: Словарь/ Сост.: В.С. Малахов, В.П. Филатов – М.: Политиздат, 1991. – 276 с. 7. Климонтович Ю.Л. Введение в физику открытых систем // Соросовский образовательный журнал. – 1991. №8. – С.111.
8. Қаранг: Аршинов В.И., Войцехович В.Э. Синергетическое знание: между сетью и принципами. Синергетическая парадигма. М., 2000. – 107-120 с.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni (2020-yil 5-oktabr). ““Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori (2021-yil 17-fevral). “Sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. 11. Князева Е.Н. Случайность, которая творит мир (новые представления о самоорганизации в природе и обществе) // В поисках нового мировидения: И.Пригожин, Е. и Н.Рерихи. – М.: Знание, 1991. – 64с.
12. Хакен Г. Иерархия неустойчивостей в самоорганизуюшихся системах и устройствах. – Санкт-Питербург: Мир, 1985. – 237 с. 13. Хакен Г. Синергетика: Иерархии неустойчивостей в самоорганизующихся системах и устойствах. Пер. с анг. – М.: Мир,1985.– 9 с.
14. Аршинов В.И., Войцехович В.Э. Синергетическое знание: между сетью и принципами. Синергетическая парадигма. М., 2000. – 107-120 с. 15. Тураев Б.О. Танланган асарлар. 1-том. -Тошкент: Наврўз, 2015. – 352 б.
16. J.Mustafayev. Ma’naviy meros - sinergetik tadqiqot obyekti sifatida // falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. Samarqand. -2024.
17. Mustafayеv J.Sh. Tabiiy intеllеkt va shaxsiyat masalasi: psixofiziologik va sinеrgеtik tahlil//, Tamaddun nuri / The light of civilization. 2025-yil, 10-son (73), Ilmiy, ijtimoiy-falsafiy, madaniy-ma’rifiy, adabiy-badiiy jurnal. ISSN 2181-8258 IF-9.347 DOI 10.69691 18. Mustafayеv J.Sh. Progressive-ontogonistic properties of artificial and natural intelligence// Sciental Journal of Education Humanities and Social Sciences, Vol. 3.
10, (2025), ISSN Online: 2961-0389, Website: https:www.scientaljournals.com/index.php/SJEHSS/index, Submitted: August 03, 2025/ Accepted October 08, 2025/ Published October 16, 2025. – P.40-46.
19. Mustafayеv J.Sh. Artificial Intelligence And Social Life Determinism // Open Academia: Journal of Scholarly Research. Volume 3, Issue 10, October, 2025. ISSN (E): 2810-6377, Website: https://academiaone.org/index.php/4, -P. 11-16.
20. Mustafayеv J.Sh. Shaxs aql-idroki va sun’iy intellekt dialektikasi // BERDAQ nomidagi QORAQALPOQ DAVLAT UNIVERSITETINING AXBOROTNOMASI. ISSN 2010-9075 № 2 (69) НУКУС-2025. 21. "Axborotlashgan jamiyat: muammo va yechimlar." Ilmiy maqolalar to‘plami. Toshkent: Fan, 2019.
22. Bekmuratov Q.A. Sun’iy intellekt. Oliy ta’lim muassasasi talabalari uchun o‘quv qo'llanma. - T.:»Aloqachi», 2019. -312 bet
23. Karimov I.M., Turgunov N.А. Аxborot xavfsizligi asoslari. – T.: Oʼzbekiston Respublikasi IIV Аkademiyasi nashriyoti, 2016 yil, 98 b.
24. Kubayeva Sh. Intellectual Games: Stimulating the Development of The Human Mind //International Journal of Scientific Trends. – 2023. – Т. 2. – №. 12. – С. 74-78
Copyright (c) 2026 «ACTA NUUz»

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.


.jpg)

1.png)






