SURXON-SHEROBOD VOHASIDA IRRIGATSIYA QURILISHLARI VA CHO‘L MASSIVLARINING O‘ZLASHTIRILISHI (1950–1970-yillar)
Drawing on archival records and periodical press materials, this article studies the large-scale irrigation construction undertaken in the Surkhan-Sherobod oasis of southern Uzbekistan between 1950 and 1970. Four interrelated projects — the reconstruction of the Zang canal, the South Surkhan reservoir, the Sherobod main machine canal and the Amu-Zang machine canal — are treated as successive stages of a single engineering model that moved from regulating local river flow to drawing directly on the Amu Darya. The author argues that the growth of irrigation in the oasis was subordinated to expanding the fine-fibre cotton base, that industrial construction methods were combined with mass mobilisation campaigns, and that figures published in the Soviet press diverge considerably from departmental archival data. The economic returns of the works are assessed together with their adverse land-reclamation consequences.
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston demokratik o‘zgarishlar, keng imkoniyatlar va amaliy ishlar mamlakatiga aylanmoqda. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021. – 184 b.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Suv resurslaridan foydalanish sohasida davlat boshqaruvi va nazorat tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF-6200-son Farmoni. 07.04.2021 // https://lex.uz/docs/-5360449
3. Халиков И. История развития ирригации и орошаемого земледелия в Сурхан-Шерабадской долине (1959–1970 гг.): Дисс. ... канд. ист. наук. – Ташкент, 1972. – 186 с.
4. Абдуллаев К.К. Развитие ирригационного строительства и орошаемого земледелия в Кашкадарьинской и Сурхандарьинской областях Узбекистана (1946–1965 гг.). – Карши, 1966. – 124 с.
5. Очилов Н. Ўзбекистонда ирригация-мелиорация ишлари (1946–1964). – Тошкент: Фан, 1991. – 104 б.
6. Насритдинов Қ.М. Ўзбекистонда ирригация-мелиорация қурилишининг ривожланиши ва унинг ижтимоий-иқтисодий оқибатлари (1981–1990 йиллар): Тарих фан. номз. дисс. – Андижон, 1994. – 147 б.
7. Комилов О. Ўзбекистонда ирригация тизими ривожланиши ва унинг оқибатлари (1951–1990 йй.): Тарих фанлари доктори (DSc) дисс. автореферати. – Тошкент, 2017. – 66 б.
8. Bo‘riyev S. Surxonning suv to‘g‘oni. – Toshkent: Turon-Iqbol, 2019. – 148 b.
9. Mustayev Q., Ortiqova Sh. Surxondaryo viloyati irrigatsiya tizimlari va ularning xalq xo‘jaligidagi ahamiyati // Science and Innovation. – 2022. – №1(3). – B. 272–277.
10. Choriev A.Q., Ochilova G.M. Surxondaryo viloyati hududidagi irrigatsiya tizimlari va ulardan qishloq xo‘jaligi maqsadlarida foydalanish // Ekonomika i sotsium. – 2026. – №4(143)-2. – B. 152–155.
11. O‘zbekiston Milliy arxivi (bundan keyin – O‘zMA), R.2483-jamg‘arma, 1-ro‘yxat, 1-yig‘ma jild, 23–24-varaqlar.
12. O‘zMA, R.2483-jamg‘arma, 1-ro‘yxat, 2870-yig‘ma jild, 180-varaq.
13. «Ёш ленинчи», 1966 йил 18 июнь.
14. «Ленинское знамя», 1967, 5 июль; «Ленин байроғи», 1967, 1 август.
15. Қориев М. Ўзбекистонда сув омборлари. – Т.: Ўзбекистон, 1969. – 96 б.
Copyright (c) 2026 «ACTA NUUz»

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.




.jpg)

1.png)




