Tabiiy fanlar

KIMYOVIY STRESS VA DENGIZ KEMIRUVCHILARINING TO‘G‘RI ICHAGIDA KUZATILGAN MORFOFUNKTSIONAL O‘ZGARISHLAR

kimyoviy stress, to‘g‘ri ichak, yallig‘lanish, AST, ALT, shilliq qavat, morfofunktsional o‘zgarishlar.

Mualliflar

Ushbu tadqiqotda kimyoviy stressning dengiz cho‘chqalari to‘g‘ri ichagining morfofunktsional holatiga ta’siri eksperimental
jihatdan baholangan. Stressogene omil sifatida shilliq qavatga mo‘tadil ta’sir ko‘rsatadigan, yengil darajada tirnash xususiyatiga
ega bo‘lgan suyultirilgan sirka kislotasi eritmasi qo‘llanildi. Mazkur model kimyoviy stressga xos bo‘lgan patogenetik
mexanizmlarni – to‘qimalarning mahalliy shikastlanishi, yallig‘lanish kaskadlarining faollashuvi va tizimli metabolik
o‘zgarishlarni – takrorlashga imkon berdi. Kimyoviy ta’sirdan so‘ng to‘g‘ri ichakning shilliq qavati morfologik tekshiruvda tirnash
xususiyati va kompensator–moslashuv reaksiyalarining belgilari bilan namoyon bo‘ldi. Epiteliya qatlamida shilliq sekretsiyasining
ortishi kuzatildi, bu qo‘shimcha va kattalashgan bokalsimon hujayralar sonining ko‘payishi, shuningdek, shilliq qavat qalinlashuvi
bilan ifodalandi. Ayrim hududlarda limfotsitlar va neytrofillar hisobidan yallig‘lanish infiltratsiyasi qayd etildi, bu esa mahalliy
himoya mexanizmlarining faollashuviga ishora qiladi. Shilliq osti qavatida to‘yinishi ortgan qon tomirlar va o‘choqli shishlar
kuzatildi, ular tomir o‘tkazuvchanligining buzilganidan dalolat beradi.