MO‘GʻILLAR DAVRIDA FIQH: FATVO AMALIYOTI VA UNING TARIXIY BOSQICHLARI HAQIDA
##submission.downloads##
Ushbu maqola Markaziy Osiyoda IX–XX asrlarda Hanafi fiqhining rivojlanishini, fatvo va fiqhiy risolalar tarixini o‘rganadi.
Tadqiqot davomida Mo‘g‘ullar istilosi, Temuriylar va Shayboniylar davridagi fiqhiy faoliyat, fiqhiy manbalar va fatvo
to‘plamlarining jamlanishi, usuli va ijtimoiy-siyosiy ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, mintaqada boshqa fiqhiy
mazhablarning tarqalishi va Hanafi fiqhining amaliy qo‘llanilishi ham ko‘rib chiqiladi. Maqola arab, fors va turkiy tillardagi
manbalarni o‘zaro solishtirish orqali davrning ilmiy-landshaftini yoritadi.
1. Abu Muhammad Abdulqodir ibn Abu al-Vafo Muhammad ibn Muhammad al-Misriy al-Qurashiy al-Hanafiy. Al-Javohir
ul-muziya fi tabaqot al-hanafiya / Tahqiq muallifi: d-r Abdulfattoh Muhammad Hulv. J. I–V. – Qohira: Maktaba Hajr li-t-
tib’ot va-n-nashr, 1413/1993. – J. II. – B. 128–130.
2. Bekmirzayev I. Husomiddin as-Sadr ash-shahid merosi yoxud sadrlar oilasi // Toshkent Islom universitetining ilmiy-
tahliliy axboroti, 2/2005. – B. 15–19.
3. Qoriyev O. Farg‘ona fiqh maktabi va Burhoniddin al-Marg‘inoniy. – T.: Fan, 2009. – 256 b.
4. Mas’ud Samarqandiy. Saloti Mas’udiy. (Shaxsiy kutubxona. N.N.)
5. Mukhamedov, Nematullo (2020). Activities of Scholars of Islamic Law (Fuqaha) from Shash Oasis in Scientific Centers of
the Region // The Light of Islam, 2020, №3, Article 1, P. 4–15.
6. Mukhamedov, Nematullo (2020). Medieval Scientists of the Oasis Shash and Their Contribution to Islamic Civilization //
The American Journal of Social Science and Education Innovations, Vol. 2, Iss. 8, P. 137–143.
7. Mukhamedov, N. (2024). Misrlik tarixchi Tojuddin Subkiy “Tabaqot ash-shofi’iya al-kubra” asarida Shosh (Toshkent)
olimlari faoliyatining yoritilishi // The Light of Islam, 2024, №3, Article 1, P. 4–11.
8. Mukhamedov, N., & Turambetov, N. (2024). Epigraphy and History of the Mausoleum of Abu Bakr Kaffal Shashi // Jurnal
ISO, 4(1), 10.
9. Hayreddin Karaman. Islam Hukuk Tarihi. – Istanbul: Iz Yayıncılık, 2004. – S. 262.
10. O‘zR FA SHI qo‘lyozma: 2387, 2983, 5157 – katta hajmli arabiy nusxalar.
11. O‘zR FA SHI qo‘lyozma: 7857 – hij. 1223 yilda ko‘chirilgan, 529 varaqli nusxa.
12. O‘zR FA SHI qo‘lyozma: 11588, 5959, 2801, 11256, 8759, 8515, 10946, 3212, 7339, 6813, 7456, 5643, 7929, 6184, 4674,
4774, 3372, 1870, 7134 – turli yillarga oid arabiy nusxalar.
13. Ushbu o‘rinda ba’zi mashhur fatavo to‘plamlari nomini berishga harakat qildik: “Fatovoyi Abul Lays”; “Uyunul masoilil
muhimma”; “Nazmul fiqh”; “Fatavoi Sayrafiyya”; “Xizonatul fatovo”; “Fatovoyi Valvolijiyya”; “Xulosatul fatovo”; “An-
Nutaf fil fatovo”; “Fatovoyi Kubro” va “Fatovoyi sug‘ro”; “Fatovoyi Sirojiya”; “Javohirul fatovo”; “Fatovoyi Attobiyya”;
“Fatovoyi Qozixon”; “Fatovoyi Dinoriy”; “Fatovoyi Temirtoshiy”; “Zaxiratul fatovo”; “Tatimmatul fatovo”; “Fatovoyi
Zahiriya”; “Yatimatud dahr fiy fatovo ahlil asr”; “Fatovoyi Tatorxoniy”; “Fatovoyi Bazzoziya”; “Ftovoyi Shayboniy”.
14. “Sharh al-Viqoya ma’a hoshiyatihi Umdat ar-rioya”, “Sharh al-Viqoya”, “Sharh al-Asom ad-Din”, “Sharh al-amoliy”,
“Sharh ala matolib al-musolliy lil Kaydoniy to Ko‘histoniy”, “Jome’ al-maboni sharhi Fiqhi Kaydoniy”, “Sharhi shurut as-
solat”, “Sharhi Maoniy al-Osori Tahoviy”, “Sharhi Tuhfat al-ahror” kabi va boshqa sharhlarni misol tariqasida keltirdik.
15. Shoxista OʻRINOVA. (2025). PEDAGOGICAL INTEGRATION OF DIGITAL TECHNOLOGIES IN DEVELOPING COGNITIVE COMPETENCIES OF FUTURE TEACHERS. «ACTA NUUz», 1(1.8.1), 140–142. https://doi.org/10.69617/nuuz.v1i1.8.1.8991
16. Dilbarxon USMONOVA, & Navruza IRMUXAMEDOVA. (2025). IMPROVING THE DESIGN COMPETENCE OF FUTURE TEACHERS THROUGH ACTIVE METHODOLOGIES. «ACTA NUUz», 1(1.8.1), 143–145. https://doi.org/10.69617/nuuz.v1i1.8.1.8990
17. Diyorxon MURODOV, & Ravshan OXUNOV,. (2025). ОРГАНИЗАЦИЯ ГРАЖДАНСКОЙ ЗАЩИТЫ В УСЛОВИЯХ СТИХИЙНЫХ БЕДСТВИЙ: ПРОБЛЕМЫ И РЕШЕНИЯ. «ACTA NUUz», 1(1.8.1), 146–149. https://doi.org/10.69617/nuuz.v1i1.8.1.8989
18. Oydiniso FAYZIYEVA. (2025). THE ROLE OF MULTILINGUAL EDUCATION IN PROMOTING INCLUSIVE EDUCATION IN UZBEKISTAN. «ACTA NUUz», 1(1.8.1), 150–152. https://doi.org/10.69617/nuuz.v1i1.8.1.8988
19. Nozimaxon XASANOVA. (2025). KOMPLAYENTLIK SHAXSNING DAVOLANISHGA MUNOSABATINING KOMPONENTI SIFATIDA. «ACTA NUUz», 1(1.8.1), 153–155. https://doi.org/10.69617/nuuz.v1i1.8.1.8986
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..


.jpg)

.png)






