MARKAZIY O‘ZBEKISTONNING TOG‘LI HUDUDLARIDA GEOMETRIDAE (LEPIDOPTERA) OILASI KAPALAKLARINING FAUNASI
##submission.downloads##
Geometridae (Lepidoptera) oilasi kapalaklarning eng xilma-xilligi yuqori bo‘lgan oilalardan bo‘lib, quruqlik ekotizimlarida bioindikatorlar hamda trofik tarmoqlarning muhim tarkibiy qismi sifatida katta ahamiyatga ega. Markaziy O‘zbekistonning tog‘ ekotizimlari murakkab relefi, yaqqol ifodalangan balandlik mintaqalanishi va o‘simlik qoplamining xilma-xilligi bilan tavsiflanib, geometridae oilasi kapalaklari faunasining boy shakllanishi uchun qulay sharoit yaratadi. Shunga qaramay, ushbu hududlarda Geometridae oilasi vakillarining kompleks faunistik tadqiqotlari yetarli darajada olib borilmagan. Mazkur tadqiqot Markaziy O‘zbekistonning tog‘li hududlarida Geometridae oilasiga mansub kapalaklarning tur tarkibi, taksonomik tuzilishi va tarqalish xususiyatlarini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot natijasida 4 kenja oila (Ennominae, Geometrinae, Larentiinae va Sterrhinae), 17 avlodaga mansub 20 tur geometridae oilasi kapalaklari qayd etildi. Ennominae va Larentiinae kenja oilalari turlar soni bo‘yicha ustunlik qilgan bo‘lsa, Geometrinae va Sterrhinae vakillari nisbatan kamroq bo‘lishiga qaramay, ekologik jihatdan muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. Turlarning tarqalishi balandlik mintaqalari va biotop turlari bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, eng yuqori xilma-xillik o‘rta tog‘ mintaqasida kuzatildi. Qayd etilgan turlarning aksariyati Palearktika faunistik majmuasiga mansub bo‘lib, ayrim turlar Markaziy Osiyo tog‘ hududlariga xos hisoblanadi.
1. Ершов Н.Г. Lepidoptera России. – Санк-петербург, 1874. 354 с.
2. Holloway J.D. The Moths of Borneo. Part 11: Family Geometridae. – Kuala Lumpur: Malayan Nature Society, 1997. – 309 p.
3. Hausmann A. The Geometrid Moths of Europe. Vol. 1: Introduction, Archiearinae, Orthostixinae, Desmobathrinae, Alsophilinae, Geometrinae. – Stenstrup: Apollo Books, 2001. – 282 p.
4. Kuznetsov V.I., Stekolnikov A.A. Lepidoptera of Central Asia. – Moscow: Nauka, 2001. – 312 p.
5. Omonov S.N. et al. Effect of theretra alecto L.(Lepidoptera) on Photosynthesis in Grapevines //Indian Journal of Entomology. – 2025. – P. 878-882.
6. Omonov S. N., Rakhimov M. S. Ecological grouping of hawk moths (Sphingidae) distributed in the middle reaches of the Zarafshan River //Modern Biology and Genetics. – 2024. – Т. 2. – №. 8. – P. 63-75.
7. Omonov S. N. et al. Taxonomic analysis of hawk moths (Lepidoptera, Sphingidae) of Samarkand region //International Journal of Entomology Research. – 2023. – Т. 8. – №. 5. – P. 14-17.
8. Рахимов М. Ш., Омонов Ш. Н. Морфологические особенность фауны бражников (Insecta: Lepidoptera, Sphingidae) Cамаркандской области //Современная биология и генетика. – 2023. – Т. 2. – №. 4. – С. 51-60.
9. Scoble M.J. Geometrid Moths of the World: A Catalogue (Lepidoptera: Geometridae). – Collingwood: CSIRO Publishing, 1999. – 1016 p.
10. Wiltshire E.P. Middle East Lepidoptera, including Geometridae. – London: British Museum (Natural History), 1980. – 187 p.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»
Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..
.jpg)
.png)
