Tabiiy fanlar

H PARAMETRINING MAVSUMIY O‘ZGARISHINI INOBATGA OLIB, MAYDANAK UCHUN INTEGRAL SUV MIQDORINI BAHOLASH

ISM, GPWV-H, ko‘lam balandligi, ERA5, TCWV, Maydanak observatoriyasi.

Mualliflar

Ushbu maqola Maydanak astronomik kuzatuv hududi uchun integral suv miqdori (ISM) ning yillik va fasliy o‘zgarishlarini ERA5 reanaliz ma’lumotlari asosida tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ISM vertikal taqsimotini tavsiflovchi ko‘lam balandligi (H) ning fasliy o‘zgarishlari inobatga olingan holda balandlikka moslashtirish usuli qo‘llanildi. Mazkur metodika yordamida 2016–
2018 yillar uchun ISM qiymatlari fasliy H o‘zgarishlariga qisqa muddatli va 2016–2025 yillar oralig‘idagi uzoq muddatli dinamikasi o‘rganildi, hamda grafik tahlillar orqali tasdiqlandi. Olingan natijalar Maydanak rasadxonasida astronomik kuzatuvlar sifatini baholash va atmosferaning ISM bilan bog‘liq cheklovlarini aniqlash imkonini beradi. Shu bilan birga, ushbu yondashuv
boshqa tog‘li hududlardagi astronomik observatoriyalar uchun ham qo‘llanilishi mumkin bo‘lib, ularning kuzatuv samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.