Tabiiy fanlar

ЗАКОНОМЕРНОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ РАСТВОРЁННЫХ ГАЗОВ ПОДЗЕМНЫХ ВОД ПРИТАШКЕНТСКОГО АРТЕЗИАНСКОГО БАССЕЙНА

yer osti suvlari, erigan gazlar, gaz variatsiyalari, gaz migratsiyasi, yoriqlar, seysmik faollik, zilzilalar, gidroseysmologik oldindan xabar beruvchi belgilar.

Mualliflar

  • Мираббас ЗАКИРОВ, Профессора Ташкентского государственного технического ниверситета, д.г.-м.н, Uzbekistan

Maqolada Toshkentoldi artezian havzasi yer osti suvlarida erigan gazlarning shakllanishi va migratsiyasi qonuniyatlari yoritilgan. Hududning geologik-tektonik faolligi yer osti suvlarining gaz tarkibida konsentratsiya o‘zgarishlariga sabab bo‘lishi, hosil bo‘ladigan gaz anomaliyalari esa zilzilalarning gidroseysmologik oldindan xabar beruvchi belgilaridan biri sifatida qaralishi ko‘rsatilgan.Erigan gazlar konsentratsiyasi quduqlardan namuna olish, joyida o‘lchash va laboratoriya tahlillarini o‘z ichiga olgan kompleks tadqiqotlar asosida aniqlandi. Seysmiklik bilan bog‘liq bo‘lmagan fon gaz anomaliyalari aniqlanib, ular oziqlanish hududlaridan suvli qatlamlarning chuqurlashish zonalariga tomon gaz konsentratsiyalarining bosqichma-bosqich ortib borishi bilan tavsiflandi. Aniqlangan qonuniyatlar seysmik hodisalar bilan bog‘liq gaz o‘zgarishlarini to‘g‘ri talqin qilish imkonini beradi.