SCHOENOPLECTUS LACUSTRIS SUBSP. HIPPOLYTI O‘SIMLIGINING YER USTKI QISMLARIDA SUVDA ERUVCHAN VITAMINLARNING SIFAT VA MIQDORIY TARKIBI TAHLILI
##submission.downloads##
Mazkur maqolada Schoenoplectus lacustris subsp. hippolyti o‘simligining yer ustki vegetativ (poya) va generativ (gul–urug‘) organlarida suvda eruvchan vitaminlarning sifat va miqdoriy tarkibi HPLC-DAD usulida aniqlandi. Namuna Toshkent viloyati, Chirchiq hududidan yig‘ilib, 40% etanol ekstraksiyasi asosida tayyorlandi (n = 3). Natijalar poyada B2, B3, B6, B9 va C vitaminlari mavjudligini (12,12 mg/g), B2 (67,78%) dominantligini, generativ organlarda esa B1, B2, B3, B6, B9 va C vitaminlari yuqori miqdorda (54,83 mg/g) to‘planishini ko‘rsatdi; bunda C (44,66%) va B6 ustunlik qildi. B12 vitamini aniqlanmadi. Taqqosiy tahlil generativ organlarda vitaminlar miqdori vegetativ qismga nisbatan ~4,5 baravar yuqori ekanligini tasdiqladi. Olingan natijalar ushbu gidrofit o‘simlikda organ-spetsifik metabolizm mavjudligini ko‘rsatib, uni biologik faol moddalarga boy istiqbolli xomashyo sifatida baholash imkonini beradi.
1. World Health Organization. Vitamin and mineral requirements in human nutrition. 2nd ed. Geneva: WHO; 2004.
2. Combs GF. The vitamins: fundamental aspects in nutrition and health. 4th ed. London: Academic Press; 2012.
3. Carr AC, Maggini S. Vitamin C and immune function. Nutrients. 2017; 9(11):1211.
4. Ball GFM. Vitamins in foods: analysis, bioavailability, and stability. Boca Raton (FL): CRC Press; 2006.
5. Fitzpatrick TB. B Vitamins: an update on their importance for plant homeostasis. Annu Rev Plant Biol. 2024. doi:10.1146/annurev-arplant-060223-025336.
6. Smirnoff N. Ascorbate biosynthesis and function in plants. J Exp Bot. 2024; 75(5):1234–1248. doi:10.1093/jxb/erad512.
7. Smirnoff N, Wheeler GL. Ascorbic acid metabolism and functions in plants. J Exp Bot. 2024; 75(6):1350–1365. doi:10.1093/jxb/erad530.
8. Hasanuzzaman M, Bhuyan MHMB, Zulfiqar F, Raza A, Mohsin SM, Mahmud JA, et al. Reactive oxygen species and antioxidant defense in plants under abiotic stress: revisiting the crucial role of a universal defense regulator. Nutrients. 2020; 12(8):2340. doi:10.3390/nu12082340.
9. Apel K, Hirt H. Reactive oxygen species: metabolism and signal transduction. Annu Rev Plant Biol. 2004; 55:373–399.
10. Nazarov O.M., Yusupov I.A., Schoenoplectus lacustris subsp. hippolyti ning taksonomiyasi, ekologik ahamiyati va fitokimyoviy (uglevod) tarkibi. FarDU Ilmiy xabarlar (Kimyo). 2025; 31(5):61–66. doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a116.
11. GBIF (Global Biodiversity Information Facility). Citation guidelines. GBIF; (Accessed 2026-03-01).
12. Islam MA, Rahman MM, Hossain MA, et al. HPLC-DAD analysis of water-soluble vitamins in commonly consumed pulses in Bangladesh. Food Chem Adv. 2024; 4:100643. doi:10.1016/j.focha.2024.100643
13. Mahmoud MM, Morsi A. Eco-friendly RP-HPLC method for simultaneous determination of water- and fat-soluble vitamins in pharmaceutical formulations. BMC Chem. 2025; 19:28. doi:10.1186/s13065-025-00981-2
14. Powers HJ. Riboflavin (vitamin B2) and health. Am J Clin Nutr. 2003;77(6):1352–1360.
15. Gupta C, Prakash D. Phytonutrients as therapeutic agents. J Complement Integr Med. 2014;11(3):151–169.
16. Bilska K, et al. Ascorbic Acid—The Little-Known Antioxidant in Woody Plants. Antioxidants (Basel). 2019;8(12):645. doi:10.3390/antiox8120645.
17. Paciolla C, et al. Vitamin C in Plants: From Functions to Biofortification. Antioxidants (Basel). 2019;8(11):519. doi:10.3390/antiox8110519.
18. Akram NA, et al. Ascorbic Acid—A Potential Oxidant Scavenger and Its Role in Plant Development and Abiotic Stress Tolerance. Front Plant Sci. 2017; 8:613. doi:10.3389/fpls.2017.00613.
19. Vanderschuren H, et al. Strategies for vitamin B6 biofortification of plants: a dual role in nutrition and stress protection. Front Plant Sci. 2013; 4:143. doi:10.3389/fpls.2013.00143.
20. Samsatly J, et al. Vitamin B6 Is Under a Tight Balance During Disease Development in Plants. Front Plant Sci. 2020; 11:875. doi:10.3389/fpls.2020.00875.
21. Ristilä M, et al. The role of the pyridoxine (vitamin B6) biosynthesis pathway in plants. Biol Cell. 2011;103(7):297–307.
22. atanabe F, Bito T. Vitamin B12 sources and microbial interaction. Exp Biol Med (Maywood). 2018;243(2):148-158. doi:10.1177/1535370217746612.
23. Moravcová M, Siatka T, Kujovská Krčmová L, Matoušová K, Mladěnka P. Biological properties of vitamin B12. Nutr Res Rev. 2025;38(1):338-370. doi:10.1017/S0954422424000210.
24. Deokar GS, Pathak VA, Kshirsagar SJ, Al-Asmari F, Nirmal N. Enhancement of vitamin B12 in plant-based food through microbial fermentation-a sustainable food system. Food Chem. 2025;484:144437. doi:10.1016/j.foodchem.2025.144437.
25. Nef C, et al. Sharing Vitamin B12 between Bacteria and Microalgae. Microorganisms. 2022;10(7):1337. doi:10.3390/microorganisms10071337.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




