Tabiiy fanlar

O‘ZBEKISTONDA YASHOVCHI PREPUBERTAT YOSHDAGI SOG‘LOM O‘G‘IL BOLALARDA ICHKI ORGANLAR HAJMIDAGI KONSTITUTSIYAVIY FARQLAR

Xit Karter bo‘yicha somatotip, prepubertal o‘smirlar, ichki organlarning o‘lchamlari.

Mualliflar

  • Симбат НИСАНОВА Базовый докторант Каракалпакского государственного университета, Uzbekistan
  • Азат МАТЧАНОВ Заведующий кафедрой общей биологии и физиологии Каракалпакского государственного университета, Uzbekistan

Ikkala jinsdagi o‘smirlarda somatotip va ichki organlar hajmining o‘zaro bog‘liqligi Rossiya kogortasidagi ko‘ngillilar ishtirokida
intensiv o‘rganilmoqda va O‘zbekiston aholisi orasida deyarli o‘rganilmagan. Ushbu ishning maqsadi ekto-, mezo - va
endomorfik somatotipli balog‘atga yetmagan bolalarda ultratovush tekshiruvi ma'lumotlariga ko‘ra ichki organlarning hajmini
taqqoslashdir. Tadqiqotda 10 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 247 o‘smir ishtirok etdi. Ultratovush morfometriyasidan
foydalangan holda Xit-Karter somatotipini va qorin bo‘shlig‘i va qalqonsimon bez organlarining hajmini aniqladik. Taqqoslash
natijasida somatotip va ichki organlarning kattaligi o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlandi. Ektomorf somatotipli sub'ektlarda jigar,
oshqozon osti bezi, taloq va qalqonsimon bezning kattaligi mezo- va endomorfik somatotipga ega bo‘lgan o‘smirlarga qaraganda
kichikroq ekanligi ko‘rsatilgan. Shunday qilib, tananing konstitutsiyaviy xususiyatlariga ichki organlarning ultratovush tekshiruvi
natijalariga ta'sir ko‘rsatadigan omil sifatida e'tibor qaratish mumkin.