GENDERGA SEZGIR YONDASHUV ASOSIDA MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARI RAHBARLARIDA BOSHQARUV MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-PEDAGOGIK JIHATLARI
##submission.downloads##
Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari rahbarlarida genderga sezgir boshqaruv madaniyatini rivojlantirishning dolzarbligi, nazariy asoslari, tarkibiy komponentlari va pedagogik shart-sharoitlari tahlil qilingan. Mazkur madaniyat qiz va o‘g‘il bolalar uchun teng rivojlanish imkoniyatlarini yaratish, pedagogik jamoada adolatli va inklyuziv munosabatlarni qaror toptirish, xodimlarning kasbiy o‘sishini qo‘llab-quvvatlash hamda oila bilan hamkorlikda ota va onaning tarbiyaviy mas’uliyatini muvozanatlashtirishga xizmat qiluvchi kompleks kasbiy sifat sifatida asoslangan. Kognitiv, aksiologik, kommunikativ, tashkiliy-boshqaruv va refleksiv komponentlar, rivojlanishga to‘sqinlik qiluvchi omillar, diagnostik mezonlar va darajalar belgilangan. Rahbarlar malakasini oshirishga gender tahlil, keys-stadi, mentorlik, refleksiv mashg‘ulotlar, amaliy audit va loyihalarni kiritish zarurati asoslangan.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-fevraldagi “Maktabgacha ta’lim va tarbiya tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF–19-son Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-avgustdagi 531-son “Davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktori lavozimiga nomzodlarni menejerlik o‘quv kurslarida o‘qitish, ularga menejerlik sertifikatini berish va nomzodlarni lavozimga tavsiya etish tizimini joriy etish to‘g‘risida”gi qarori.
3. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabrdagi “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi O‘RQ–562-son Qonuni.
4. UNESCO. From Access to Empowerment: UNESCO Strategy for Gender Equality in and through Education 2019–2025. – Paris: UNESCO, 2019.
5. VVOB, FAWE. Gender-Responsive Pedagogy for Early Childhood Education: A Toolkit for Teachers and School Leaders. – Brussels–Nairobi, 2019.
6. Akbarova M.S. Maktabgacha ta’lim tashkilotini innovatsion faoliyat jarayonida boshqarish samaradorligi shartlari // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. – 2025. – Vol. 3, Issue 4. – B. 525–529.
7. Amanov D.R., Ruziyev U.M. Jamoada ijtimoiy-psixologik muhit // NovaInfo.Ru. – 2016. – № 3(57). – B. 550–556. 8. Gubanixina E.V., Deulina L.A. Управление дошкольной образовательной организацией как ведущий фактор обеспечения эффективности её деятельности // Молодой ученый. – 2016. – № 24(128). – С. 441–444.
9. Boboyev F.A. Rahbarning boshqaruv funksiyalari // “Maktabgacha ta’lim tizimi xodimlarini rivojlantirish: amaliyot va xorijiy tajriba” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. – Toshkent, 2024. – B. 9–10.
10. Yershova E.V. Формирование управленческой культуры руководителя дошкольной образовательной организации // Челябинский гуманитарий. – 2015. – № 3(32). – С. 56–61.
11. Ganiyeva A.Z. Rahbar kadrlarning boshqaruv kompetensiyalarini xorijiy tajriba asosida rivojlantirish (maktabgacha ta’lim tashkilotlari rahbarlari malakasini oshirish jarayoni misolida): pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2024. – 58 b.
12. Kortunova E.P. Управленческая культура руководителя образовательного учреждения в современных условиях // Молодой ученый. – 2011. – № 6(29). – Т. 2. – С. 94–96.
13. Kasimova S.R. Maktabgacha ta’lim muassasasini boshqarishda rahbarning personal kompetentligini rivojlantirish // Science and Education. – 2022. – Vol. 3, Issue 4.
14. Novikova N.V. Сравнительный анализ нормативных документов, регламентирующих подготовку и деятельность управленческих кадров в сфере дошкольного образования // Известия РГПУ им. А.И. Герцена. – 2021. – № 202. – С. 253–260.
15. Novikova N.V. Изучение сформированности управленческой культуры руководителей дошкольных образовательных организаций // Педагогическое образование в России. – 2022. – № 3. – С. 42–51.
16. Novikova N.V., Xolodkova O.G. Креативно-технологический компонент процесса формирования управленческой культуры руководителя дошкольной образовательной организации // Вестник Алтайского государственного педагогического университета. – 2024. – № 1(58). – С. 51–58.
17. Ogurtsova E.M. Направления развития управленческой культуры в образовательном учреждении // Онтологические и социокультурные основания альтернативного проекта глобализации: материалы международной научной онлайн-конференции. – Екатеринбург, 2021. – С. 233–237.
18. Slastenin V.A., Isayev I.F., Mishchenko A.I., Shiyanov E.N. Педагогика: учебное пособие для студентов. – Москва: Новая школа, 2000. – 12 с.
19. Turgenyeva A.A. Формирование управленческой культуры руководителя ДОУ в управленческой деятельности//Молодой ученый. – 2019. – № 35(273). – С. 163–165.
20. Xamdamova M. Maktabgacha ta’lim tashkiloti direktori boshqaruv faoliyatini rivojlantirishning pedagogik shartlari // International Conference on Interdisciplinary Science Archives. – 2024. – Vol. 1, No. 10. 21. Egamberdiyeva N.M., Xonturayev B.A., Abdiraimova Sh. Ta’lim tizimida gender tengligini ta’minlash masalalari: monografiya. – Toshkent: “Mahalla va oila” nashriyoti, 2024. – 116 b. 22. Mwaura G. Fostering Gender Responsive School Leadership in Africa: A Policy Brief. – Belgium: VVOB, 2024. 23. Global Partnership for Education, United Nations Girls’ Education Initiative. Gender-Responsive Education Sector Planning: A Pathway to Gender Equality in Education. – Washington, DC–New York, 2019. 24. Forum for African Women Educationalists, UNICEF, UNESCO, United Nations Girls’ Education Initiative. Gender Responsive Pedagogy: A Toolkit for Teachers and Schools. 2nd ed. – Nairobi: FAWE, 2020. 25. Heikka J., Pitkäniemi H., Kettukangas T., Hyttinen T. Distributed Pedagogical Leadership and Teacher Leadership in Early Childhood Education Contexts // International Journal of Leadership in Education. – 2021. – Vol. 24, No. 3. – P. 333–348. DOI: 10.1080/13603124.2019.1623923. 26. Fonsén E., Szecsi T., Kupila P., Liinamaa T., Halpern C., Repo M. Teachers’ Pedagogical Leadership in Early Childhood Education // Educational Research. – 2023. – Vol. 65, No. 1. – P. 1–23. DOI: 10.1080/00131881.2022.2147855. 27. OECD. Equity and Inclusion in Education: Finding Strength through Diversity. – Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: 10.1787/e9072e21-en. 28. Mezzanotte C., Calvel C. Indicators of Inclusion in Education: A Framework for Analysis // OECD Education Working Papers. – 2023. – No. 300. – Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/d94f3bd8-en. 29. Ainscow M. Inclusion and Equity in Education: Making Sense of Global Challenges // Prospects. – 2020. – Vol. 49. – P. 123–134. DOI: 10.1007/s11125-020-09506-w. 30. Crisol-Moya E., Romero-López M.A., Burgos-García A., Sánchez-Hernández Y. Inclusive Leadership from the Family Perspective in Compulsory Education // Journal of New Approaches in Educational Research. – 2022. – Vol. 11, No. 2. – P. 226–245. DOI: 10.7821/naer.2022.7.937. 31. Mincu M. Why Is School Leadership Key to Transforming Education? Structural and Cultural Assumptions for Quality Education in Diverse Contexts // Prospects. – 2022. – Vol. 52. – P. 231–242. DOI: 10.1007/s11125-022-09625-6.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




