BIURET–NITRAT KISLOTA TIZIMLARINING TURLI NISBATLARDA SINTEZI VA INFRAQIZIL SPEKTROSKOPIK TAHLILI
##submission.downloads##
Ushbu ishda biuret va nitrat kislota asosida turli molyar nisbatlarda (1:0.25; 1:0.5; 1:0.75) sintez qilingan tizimlarning tuzilishi
infraqizil (IQ) spektroskopiya usuli yordamida oʻrganildi. Olingan natijalar N–H, C=O va N=O funksional guruhlarining tebranish
chastotalaridagi siljishlar orqali molekulalararo oʻzaro ta’sirlar mavjudligini koʻrsatdi. Nitrat kislota miqdori ortishi bilan vodorod
bogʻlari kuchayishi, proton almashinuvi jarayonlari yuzaga kelishi va strukturaviy qayta tashkil topish sodir boʻlishi aniqlandi. Eng
yuqori oʻzgarishlar 1:0.75 nisbatda kuzatildi. Tadqiqot natijalari ushbu tizimlarning kompleks tuzilishini hamda ularning amaliy
qo‘llanilish imkoniyatlarini asoslashda muhim ahamiyatga ega.
1. Gross A. et al. Biuret - a crucial reaction intermediate: crystal-structure elucidation and in situ diffractometric, vibrational
and thermal characterisation // Chemistry - A European Journal. – 2020. – Vol. 26. – P. 14366–14376.
2. Kedzia B.B., Armendarez P.X., Nakamoto K. Infra-red spectra and normal co-ordinate analyses of metal biuret complexes //
Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry. – 1968. – Vol. 30, No. 3. – P. 849–860.
3. Xoliqova G.Q., Avezov Q.G‘., Ganiyev B.Sh., Mardonov O‘.M. Mochevina nitrat tuzi va nitrat kislotalar bilan qayta
ishlangan fosforitlarining rentgen fazaviy tahlili // ФарДУ хабарлари. – Фарғона, 2023. – № 4. – Б. 56-59.
4. Xoliqova G.Q., Mardonov Oʻ.M., Ganiyev B.Sh. Mochevina nitrat tuzlarining korroziya ingibitorlik xossalari // Journal of
Science, Research and Teaching, 2024. Vol. 3. – № 12. – P. 123-132.
5. Kholikova G.K., Mardonov U.M., Tursunova I.N., Ganiyev B.Sh., Khozhiev Sh.T. Synthesis and study of the agrochemical
properties of urea salts with nitric and ortophosphoric acid // E3S Web of Conferences, 2023. – № 389. – P. 03005, 1-7.
6. Xoliqova G.Q., Narzullayeva M.R., Mardonov O‘.M., Ganiyev B.Sh. Biuret va metafosfat kislotalari molekulyar
komplekslari IQ-spektroskopik tahlili / “TAFAKKUR VA TALQIN” mavzusidagi Respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy
anjuman to‘plami. – Buxoro, 2025. 15-may. – B. 92-95.
7. Ilyukhin A.B. et al. Synthesis, IR spectra, and structures of double metaphosphates MNi(PO3)3 (M = Na or K) // Russian
Journal of Inorganic Chemistry. – 2003. – Vol. 48. – P. 1501–1506.
8. Kholikova G.K., Mardonov U.M., Ganiev B.Sh. Synthesis, spectroscopic characterization and theoretical investigation of
biuret-metaphosphate molecular complexes: a combined experimental and DFT study // Oriental journal of medicine and
natural sciences, 2025. Vol. 2. – № 4. – P. 34-45.
9. Mardonov O‘.M., G.Q.Xoliqova, Ganiyev B.Sh. Mochevina va biuret asosidagi kompleks birikmalar tadqiqotlari”.
Monografiya. Toshkent: Kamolot, 2025. – 200 b.
10. McCurdy P. R., Hess W. P., Xantheas S. S. Nitric acid− water complexes: theoretical calculations and comparison to
experiment //The Journal of Physical Chemistry A. – 2002. – Т. 106. – №. 33. – С. 7628-7635.
11. Matulková I., Mathauserová J., Císařová I., Němec I., Fábry J. Crystal structures and vibrational spectra of biuret co-crystals
with cyanuric and glutaric acids, discussion of hydrogen bonding involving carbonyl groups //Zeitschrift für KristallographieCrystalline Materials. – 2016. – Т. 231. – №. 5. – С. 291-300
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




