Tabiiy fanlar

MIRZACHO‘L HUDUDI AGROTSENOZLARIDA YOMG‘IRCHUVALCHANGLARI (LUMBRICIDAE) TURLARINING TARQALISHIGA TUPROQ CHUQURLIGI VA MEXANIK TARKIBINING TA’SIRI

Agrotsenoz, Mirzacho‘l, Lumbricidae, yomg‘irchuvalchanglari, tuproq chuqurligi, mexanik tarkib, Perelia, Eisenia, Bimastos, Lumbricus.

Mualliflar

  • Axror AʼZAMQULOV Mustaqil izlanuvchi, Jizzax politexnika instituti, Jizzax, O‘zbekiston, Uzbekistan
  • Xusniddin BOYMURODOV Biologiya fanlari doktori (DSc), professor, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti, Samarqand, O‘zbekiston, Uzbekistan
  • Temurbek TUYG‘UNOV Mustaqil izlanuvchi, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti, Samarqand, O‘zbekiston, Uzbekistan
  • Murodjon HOJIYEV Samarqand davlat universiteti, Samarqand, Oʻzbekiston, Uzbekistan

Tadqiqotning asosiy maqsadi Mirzacho‘l agrotsenozlari sharoitida Lumbricidae oilasiga mansub epigey
yomg‘irchuvalchanglarining tarqalishi va son jihatidan joylashishi bevosita tuproq chuqurligi hamda mexanik tarkibining ta’sirini
o‘rganishdan iborat. O‘rganilgan 13 ta turning asosiy qismi tuproqning 0–20 sm chuqurligida ayniqsa 0–10 sm yuza qatlamda
to‘plangan bo‘lib, bu ularning oziqlanish xususiyati va organik moddalarga bo‘lgan ehtiyoji bilan izohlanadi. Mirzacho‘l
agrotsenozlarida yomg‘irchuvalchanglarining chuqurlik bo‘yicha taqsimlanishi asosan ozuqa manbaining joylashuvi, tuproq
haroratining tebranishi va namlik rejimi kabi omillar bilan belgilanadi. 0–10 sm qatlam - faol oziqlanish va ko‘paish zonasi; 10 -
20 sm qatlam - noqulay termik va suv rejijidan himoyalanuvchi bufer zona; 20 sm va undan pastki qatlamlar - faqatgina ekstremal
sharoitlarda o‘ta issiq yoki qug‘oqchilikda vaqtinchalik panoh topish yoki diapauzaga ketish hududi sifatida xizmat qiladi. Olingan
ilmiy natijalar Mirzacho‘l vohasi agrotsenozlarida biologik xilma-xillikni saqlash, tuproq unumdorligini oshirish va mezofauna
holatini monitoring qilishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.

##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##