Ijtimoiy-gumanitar fanlar

HALIMA XUDOYBERDIYEVA IJODIDA BO‘G‘INLI SHE’RIY XUSUSIYATLARI

bo‘g‘inli metr, o‘zbek she’riyati, Нalima Xudoyberdieva, ritm, she’riy tuzilish, lirik she’riyat

Mualliflar

  • Nigora PARDAYEVA Doctoral student (DSc), JDPU, Uzbekistan
  • Nargiza ASHIRMATOVA Teacher of the native language and literatureat the creative school named after Hamid Olimjon and Zulfiya, Uzbekistan

Ushbu maqolada zamonaviy oʻzbek sheʼriyatining taniqli vakillaridan biri Xalima Xudoyberdieva asarlarida boʻgʻinli vazminning
poetik xususiyatlari oʻrganiladi. Tadqiqotda boʻgʻin tizimining strukturaviy va ritmik xususiyatlari hamda uning lirik asarlarning
badiiy ifodaliligini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. 7, 8, 9 va 11 boʻgʻinli qatorlarni oʻz ichiga olgan turli boʻgʻinli sxemalardan,
shuningdek, ularning sezuralar orqali ichki ritmik tashkil etilishidan foydalanishga alohida eʼtibor qaratiladi. Tadqiqotda boʻgʻinli
vazminning sevgi, sogʻinch, qaygʻu va maʼnaviy kechinmalar kabi murakkab hissiy holatlarni ifodalashga qanday yordam berishi
oʻrganiladi. Shuningdek, u shoiraning sheʼrlarining musiqiyligi va hissiy taʼsirini kuchaytiradigan takrorlash, parallelizm, metafora
va kontrast kabi badiiy vositalardan samarali foydalanishini taʼkidlaydi. Natijalar Xalima Xudoyberdieva anʼanaviy sheʼriy
shakllarni individual ijodiy yondashuv bilan mohirona birlashtirganligini koʻrsatadi. Uning sheʼriyatida boʻgʻinli vazmin nafaqat
rasmiy strukturaviy element, balki ritm va maʼno oʻrtasidagi uygʻunlikni taʼminlovchi kuchli badiiy ifoda vositasi sifatida ham
ishlaydi.