SOVET DAVRIDA IRRIGATSIYA SIYOSATI VA OROL HAVZASIDA SUV RESURSLARINING QAYTA TAQSIMLANISHI (1960-1991-YILLAR)
##submission.downloads##
Maqolada 1960-1991-yillarda Orol havzasidagi sovet irrigatsiya siyosatining kuchayishi va suv resurslarining qayta taqsimlanishi tarixiy hujjatlar hamda xalqaro baholash hisobotlari asosida tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar, gidrotexnik infratuzilma va paxta monokulturasi o‘rtasidagi bog‘liqlik miqdoriy ko‘rsatkichlar bilan yoritiladi, dengiz sathi, maydoni, hajmi va sho‘rligi o‘zgarishining siyosiy qarorlar bilan aloqasi ochiladi. 1986-1991-yillarda qabul qilingan ittifoq hujjatlari -64-son va 1110-son qarorlar, SSSR Oliy Kengashining 1989-yil 27-noyabrdagi qarori va 261-son qaror -mazmuni hamda ijro darajasi bo‘yicha qiyoslanadi. Muallif ekologik inqirozni rasman tan olishning o‘zi uni bartaraf etishga yetarli emasligi, ijro mexanizmi va iqtisodiy rag‘batlar o‘zgarmagan sharoitda kompleks hujjatlar ham deklarativ bo‘lib qolishi to‘g‘risida xulosa chiqaradi.
1. Crighton E.J., Elliott S.J., Upshur R., van der Meer J., Small I. The Aral Sea Disaster and Self-Rated Health // Health &
Place. -2003. -Vol. 9, No. 2. -P. 73-82.
2. Global International Waters Assessment. Aral Sea: GIWA Regional Assessment 24 / I. Severskiy, I. Chervanyov, Y.
Ponomarenko, N.M. Novikova, S.V. Miagkov, E. Rautalahti, D. Daler. -Kalmar: University of Kalmar; UNEP, 2005. -86 p.
3. Irrigation in Central Asia in Figures: AQUASTAT Survey -2012 / Ed. K. Frenken. -Rome: FAO, 2013. -(FAO Water Reports;
No. 39). -246 p.
4. Lerman Z., Garcia-Garcia J., Wichelns D. Land and Water Policies in Uzbekistan: Working Paper No. 9608. -Rehovot:
Center for Agricultural Economic Research, 1996. -34 p.
5. Micklin P. The Aral Sea Disaster // Annual Review of Earth and Planetary Sciences. -2007. -Vol. 35. -P. 47-72.
6. Micklin P. The Devastation and Partial Rehabilitation of the Aral Sea: Lessons for Lake Urmia [Elektron resurs]. -
Kalamazoo: Western Michigan University. -URL: http://www.cawaterinfo.net/bk/water_land_resources_use/english/english_ver/pdf/micklin.pdf.
7. Micklin P.P. Desiccation of the Aral Sea: A Water Management Disaster in the Soviet Union // Science. -1988. -Vol. 241,
No. 4870. -P. 1170-1176.
8. Obertreis J. Imperial Desert Dreams: Cotton Growing and Irrigation in Central Asia, 1860-1991. -Göttingen: V&R unipress,
2017. -496 p.
9. Peterson M.K. Pipe Dreams: Water and Empire in Central Asia’s Aral Sea Basin. -Cambridge: Cambridge University Press,
2019. -344 p.10. Shirokova Yu.I., Morozov A.N. Salinity of Irrigated Lands of Uzbekistan: Causes and Present State // Sabkha Ecosystems.
Vol. II: West and Central Asia / Eds. M.A. Khan, B. Böer, G.S. Kust, H.-J. Barth. -Dordrecht: Springer, 2006. -P. 249-259.
11. White K.D. Nature and Economy in the Aral Sea Basin // The Aral Sea: The Devastation and Partial Rehabilitation of a Great
Lake / Eds. P. Micklin, N.V. Aladin, I. Plotnikov. -Berlin; Heidelberg: Springer, 2014. -P. 301-330.
12. White K.D. Nature-Society Linkages in the Aral Sea Region // Journal of Eurasian Studies. -2013. -Vol. 4, No. 1. -P. 18-33.
13. Wittfogel K.A. Oriental Despotism: A Comparative Study of Total Power. -New Haven: Yale University Press, 1957. -556
p.
14. O‘zbekiston Respublikasi suv xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga mo‘ljallangan konsepsiyasini tasdiqlash
to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-iyuldagi PF-6024-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari
milliy bazasi. -URL: https://lex.uz/docs/4892953.
15. O‘zbekiston Respublikasida suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya sektorini rivojlantirishning 2021-2023-yillarga
mo‘ljallangan strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-fevraldagi PQ-
5005-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. -URL: https://lex.uz/uz/docs/-5307918.
16. O‘zbekiston Respublikasida suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya sektorini rivojlantirishning 2025-2028-yillarga
mo‘ljallangan dasturini tasdiqlash to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-avgustdagi PQ-250-son
qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. -URL: https://lex.uz/uz/docs/-7686130.
17. Захаров А.В. Проблемы развития мелиорации в СССР: к вопросу об искажении отечественной истории //
Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы
теории и практики. -2011. -№ 8 (3).
18. О мерах по коренному улучшению экологической и санитарной обстановки в районе Аральского моря, повышению
эффективности использования и усилению охраны водных и земельных ресурсов в его бассейне: Постановление ЦК
КПСС и Совета Министров СССР от 19 сентября 1988 г. № 1110. -URL: https://www.cawaterinfo.net/bk/water_law/pdf/ussr-1110-1988.pdf.
19. О мероприятиях по осуществлению Постановления Верховного Совета СССР … по проблемам Аральского моря:
Постановление Кабинета Министров СССР от 19 мая 1991 г. № 261. -URL: https://www.cawaterinfo.net/bk/improvement-irrigated-agriculture/files/hist-261-1991.pdf.
20. О неотложных мерах экологического оздоровления страны: Постановление Верховного Совета СССР от 27 ноября
1989 г.. -URL: https://www.cawater-info.net/bk/improvement-irrigated-agriculture/files/hist-1989.pdf.
21. О первоочередных мерах по улучшению использования водных ресурсов в стране: Постановление ЦК КПСС и
Совета Министров СССР от 19 января 1988 г. № 64. -URL: https://www.cawater-info.net/bk/water_law/pdf/ussr-64-
1988.pdf.
22. О создании Амударьинского бассейнового управления по межреспубликанскому распределению водных ресурсов:
Приказ Минмелиоводхоза СССР от 27 августа 1987 г. № 301. -URL: https://www.cawaterinfo.net/bk/water_law/pdf/prikaz-amudarya.pdf.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




