QADIMGI DINIY E’TIQODLARDA AYOL SIYMOSI

Umay ona, Anahita, Buyuk iloha kult, ayol siymosi, haykalchalar, farzand, animizm, zardushtiylik

Mualliflar

Turon hududi Markaziy Osiyo va unga tutash mintaqalarni qamrab olgan keng makon sifatida, insoniyat tarixining muhim chorrahalaridan birida joylashgan bo‘lib, miloddan avvalgi davrlardan to hozirgi kunga qadar turli xalqlarning o‘zaro ta’siri va madaniy almashinuvi maydoni vazifasini o‘tab kelmoqda. Shuni alohida taʼkidlash joizki, ayol kultlari qadimgi jamiyatlarning diniy qarashlarida markaziy o‘rinlarni egallash bilan birgalikda ularning ijtimoiy-maʼnaviy tuzilishiga ham jiddiy taʼsir ko‘rsatish orqali, insonlar hayotida muhim va ko‘p qirrali rollardan birini o‘ynagan. Ana shu jihatlardan kelib chiqqan holda, mazkur maqolada ushbu hududdagi xalqlarning ayol siymosiga bo‘lgan qarashlarining ildizlarini etnografik jihatdan ochib berishga harakat qilindi. Paleolit davri qoldiqlari orasidagi ayol haykalchalari, keyingi o‘rinda fetishizm, animizm, shamanizm kabi dinning ilk kurtaklari va shu bilan birgalikda zardushtiylik, buddaviylik, islom dinida ayol siymosiga bo‘lgan qarashlar tahlil qilindi.