TERMIZ SHAHRI HUDUDIDA QUYQALANISH JARAYONIGA MOYIL GRUNT QATLAMLARNI SOLISHTIRMA ELEKTR QARSHILIK ASOSIDA BAHOLASH
Mazkur maqolada VEZ (Vertikal Elektr Zondlash) geofizik usuli yordamida grunt qatlamlarining tarkibi, tuzilishi va suv bilan to‘yinganlik darajasi o‘rganilgan. Tadqiqot 7 ta nuqtada Shlumbergi elektrodlar sxemasi asosida 30–35 m chuqurlikkacha o‘tkazildi. Olingan dala ma’lumotlari IPI2Win dasturi yordamida qayta ishlanib, grunt qatlamlarining solishtirma elektr qarshilik qiymatlari aniqlandi. Natijalar tahlili asosida hududda quruq va nam lyoss qatlamlari hamda suvga to‘yingan qum qatlamlari mavjudligi aniqlandi. Ayrim nuqtalarda elektr qarshilik qiymatlarining keskin kamayishi yer osti suvlarining yer yuzasiga yaqin joylashganligini ko‘rsatdi. Shuningdek, ayrim zonalarda gorizontal (quyqalanish) belgilari aniqlanib, bu holat gruntlarning fizik-mexanik xossalariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi qayd etildi. Tadqiqot natijalari qurilish poydevorlarini loyihalashda va seysmik xavf baholashda VEZ usulining samaradorligini tasdiqlaydi.
1. O‘zR FA G‘.O. Mavlonov nomidagi Seysmologiya instituti, Yadigorov E. M. Muhandislik seysmologiyasi va gruntlar mexanikasi – Termiz, 2018.
2. O‘zR FA G‘.O. Mavlonov nomidagi Seysmologiya instituti ilmiy hisobotlari, 2015–2022
3. IPI2Win User Guide. Software for 1D Inversion of Vertical Electrical Sounding Data. – 2009, France.
4. Алимов Ш.Ҳ., Muhandis-geologik tadqiqotlar metodlari. Toshkent: Fan, 2010.
5. Ҳашимов С.М., Абдуллаев, Ж.А. Geofizika va seysmologiyada elektr tadqiqotlar. Toshkent: O‘zbekiston FA Nashriyoti, 2015.
6. Юсупов А.А., Каримов Б.С. Электроразведка усуллари ва уларнинг муҳандислик-геологик тадқиқотларда қўлланилиши. - Тошкент: Fan, 2012.
7. Al - Khalidy, A. A. – Determining Soil Properties Using Vertical Electrical Sounding: Case Study (Iraq).
8. Application of Vertical Electrical Sounding to Explore Groundwater in Errachidia Basin, Morocco.
Copyright (c) 2026 «ВЕСТНИК НУУз»
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.
.jpg)
2.png)
