УЧАСТИЕ НЕЗРЯЧИХ ЛЮДЕЙ УЗБЕКИСТАНА В ИГРАХ В ШАХМАТЫ, ШАШКИ И ДОМИНО (1991–2025 ГОДЫ)
В данной статье на основе архивных документов, материалов периодической печати и международных источников анализируется участие лиц с нарушениями зрения в интеллектуальных видах спорта — шахматах, шашках и домино – в Узбекистане в 1991–2025 годах. В хронологическом порядке освещаются результаты, достигнутые на чемпионатах республики, проводимых в системе Общества слепых Узбекистана (УзОС), соревнованиях среди учащихся специальных школ-интернатов, первенствах Центральной Азии и турнирах мирового уровня. Также отдельно рассматриваются роль государственной политики в развитии сферы и популярность игры в домино среди лиц с нарушениями зрения.
1. The rehabilitative effect of chess on the visually impaired // Loisir et Société / Society and Leisure. – 2023. – Vol. 46, No. 2. DOI: 10.1080/07053436.2023.2216592
2. International Braille Chess Association (IBCA) // https://en.wikipedia.org/wiki/International_Braille_Chess_Association [Murojat qilingan sana: 13.09.2026]
3. International Draughts Committee of the Disabled (IDCD). Championships // https://idcd-draughts.com/page4 [Murojat qilingan sana: 13.09.2026]
4. O‘zbekiston Respublikasining “Nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari to‘g‘risida”gi Qonuni. – 2020-yil 15-oktabr, O‘RQ641-son.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sog‘lom turmush tarzini keng tatbiq etish va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. – 2020-yil 30-oktabr, PF-6099-son.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Shaxmatni yanada ommalashtirish va rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha choratadbirlar to‘g‘risida”gi qarori. – 2022-yil 5-avgust // https://president.uz/oz/lists/view/5413 [Murojat qilingan sana: 13.09.2026]
7. “Kelgusi Paralimpiya o‘yinlarida kuchli o‘ntalikka kirish bosh maqsadimiz bo‘ladi” – prezident // https://www.gazeta.uz/oz/2024/09/13/paralympics/ [Murojat qilingan sana: 13.09.2026]
8. O‘zbekiston MA, P-2370-jamg‘arma, 1-ro‘yxat, 3662-yig‘majild, 50-varaq.
9. O‘zbekiston Respublikasi markaziy ko‘zi ojizlar kutubxonasi (O‘zRMKoK) Bir safda fondi, – 1992-yil, 10-11-son. – B. 25. 1993-yil, 1-2-son. – B. 24.
10. O‘zbekiston MA, P-2370-jamg‘arma, 1-ro‘yxat, 3831-yig‘majild, 12, 16, 20-varaqlar. O’zRMKoK Bir safda fondi, – 1998yil, 1-son. – B. 24–25.
11. O‘zRMKoK Bir safda fondi, – 2000-yil, 4-son. – B. 19–20. 2001-yil, 1-son. – B. 23–24. 2001-yil, 5-son. – B. 25. 2004-yil, 4-son. – B. 31. 2009-yil, 5-son. – B. 43. 2018-yil, 1-son. – B. 55–57. 12. O‘zRMKoK Bir safda fondi, – 2013-yil, 6-son. – B. 47–50. 2025-yil, 1-son. – B. 58–59. 13. O‘zRMKoK Bir safda fondi, – 2016-yil, 5-son. – B. 52–54.
14. “O‘zRMKoK Bir safda fondi, – 2017-yil, 6-son. – B. 53–55. 15. O‘zRMKoK Bir safda fondi, – 2025-yil, 3-son. – B. 53–56. 16. Шашки, домино или карты: какие настольные игры доступны для инвалидов по зрению? // https://www.smartaids.ru/articles/poterya_zreniya/shashki_domino_karty_kakie_nastolnye_igry_dostupny_nezryachim/ [Murojat qilingan sana: 13.09.2026]
Copyright (c) 2026 «ВЕСТНИК НУУз»

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.




.jpg)

2.png)




