KOGNITIV TILSHUNOSLIKDA FREYM VA GESHTALT TAHLILI
##submission.downloads##
Maqolada kognitiv tilshunoslik doirasida freym va geshtalt tushunchalarining nazariy asoslari, ularning o‘zaro farqli va umumiy jihatlari tahlil qilingan. Til va tafakkur o‘rtasidagi dialektik munosabatlar yoritilgan holda, inson ongida bilimlarning strukturalanishi va idrok jarayonlarini kognitiv yondashuv asosida izohlangan. Freym modeli bilimlarning stereotipik tuzilmasi sifatida, geshtalt esa idrokning yaxlitlik tamoyiliga asoslangan mexanizm sifatida talqin etilgan. Freym, skript va konsept tushunchalari o‘zaro bog‘liqlikda ko‘rib chiqilib, ularning lingvistik va kognitiv tahlildagi o‘rni ochib berilgan. Shuningdek, badiiy matnlar misolida freym va geshtalt yondashuvlarining amaliy qo‘llanishi ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijasida ushbu ikki model inson tafakkuri va olamning lisoniy manzarasini chuqur anglashda bir-birini to‘ldiruvchi samarali vosita ekanligi asoslab beriladi.
1. Abdurahmanova M.T. O‘zbek va turk tillaridagi leksik omonimlarning lingvokognitiv xususiyatlari. F.f.d., DSc… diss. – Тошкент, 2024. – 276 b.
2. Волосухина Н.В. К вопросу о трактовке понятий «концепт» и «фрейм» в современной лингвистике // Университетские чтения – 2010: материалы научно-методических чтений ПГЛУ. Материалы научно-методических чтений ПГЛУ. Пятигорск: Издательство ПГЛУ, 2010. –C.41-46.
3. Dohman, Ü. (2022). Kuramsal yönleriyle bilişsel dilbilim. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(43), P.1235-1259.
4. Лакофф Дж. Лингвистические гештальты // Новое в зарубежной лингвистике. – М.: Прогресс, 1981. – № 10. – C.350-368.
5. Лакофф Дж. Когнитивное моделирование: (Из книги «Женщины, огонь и опасные предметы») / Дж. Лакофф // Язык и интеллект. – М., 1995. – С. 143 –184.
6. Ümit Yegen. Bilişsel Psikoloji ve Dilbilgisi Öğretimi. Duvar Yayınları, 2021.– S.223-249.
7. Fillmore C., Baker C. 2000. Frame Net Web Site. http://www.icsi.berkeley.edu/framenet.
8. https://courses.media.mit.edu/2004spring/mas966/Minsky%201974%20Framework%20for%20knowledge.pdf
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..


.jpg)

.png)






