PSYCHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF ADAPTABILITY MANIFESTATION IN AIR TRAFFIC CONTROLLERS WITHIN THE CONCEPT OF YU.K. STRELKOV
##submission.downloads##
Maqola aviadispecherlar faoliyatida adaptivlikning psixologik xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, u yuqori axborot yuklamasi, noaniqlik va kasbiy mas’uliyat sharoitida namoyon bo‘ladi. Tadqiqotning dolzarbligi havo harakatini boshqarish tizimida inson omilining ishonchliligiga qo‘yilayotgan talablarning ortib borishi bilan belgilanadi. Tadqiqotning nazariy asosini Yu.K. Strelkovning operatorlik faoliyati konsepsiyasi tashkil etadi, unga ko‘ra adaptivlik kognitiv, regulyativ va temporal komponentlarni o‘z ichiga olgan tizimli tuzilma sifatida qaraladi. Nazariy tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, aviadispecherlarning adaptivligi kognitiv moslashuvchanlik, anticipatsiya (oldindan prognoz qilish), o‘z-o‘zini boshqarish va stressga chidamlilik orqali namoyon bo‘ladi
1. Авиационная психология для авиадиспетчеров: учеб. пособие / сост. Д.А. Евстигнеева, В.А. Карнаухова. Ульяновск: УВАУ ГА, 2005. 137 с.
2. Душков Б.А., Смирнов Б.А., Королев А.В. Психология труда, профессиональной, информационной и организационной деятельности: Словарь / Под ред. Б.А. Душкова; прил. Т.А. Гришиной. 3-е изд. М.: Академический Проект: Фонд «Мир», 2005. 848 с.
3. Иванова Е.М. Субъектно-деятельностная концепция профессионального труда Е. А. Климова и ее научнопрактическая ценность. Вестник Московского университета. Серия 14. Психология, 2010, № (2), С. 15-22. 4. Климов Е.А. Психология профессионала: избранные психологические труды / Е.А. Климов. Москва, Воронеж: Инт практической психологии ;, НПО "МОДЭК", 1996. 400 с.
5. Леонов С.В., Носкова О.Г. Темпоральная парадигма в концепции Ю.К. Стрелкова. К 80-летию со дня рождения // Вестник Московского университета. Серия 14. Психология. 2023. Т. 46, № 4. С. 320–344. Lomonosov psychology journal. 2023. Vol. 46, № 4. P. 320–344.
6. Стрелков Ю.К. Инженерная и профессиональная психология: Учеб. пособие для студ. высш. заведений / Юрий Константинович Стрелков. 2-5 изд., стер. М.: Издательский центр «Академия», 2005. 360 с.
7. Baddeley, A. D. The episodic buffer: A new component of working memory. Trends in Cognitive Sciences, 2000, Vol. 4(11), PP. 417–423;
8. Endsley M.R. Toward a theory of situation awareness in dynamic systems // Human Factors. 1995. Vol. 37, № 1. PP. 32–64;
9. Kahneman D. Attention and Effort. Prentice-Hall. 1973. URL: https://philpapers.org/rec/KAHAAE?.com (дата обращения: 22.04.2026).
10. Lazarus, R.S. Progress on a cognitive-motivational-relational theory of emotion. American Psychologist, 1991, Vol. 46(8), PP. 819–834.
11. Wickens, C. D. Multiple resources and mental workload // Human Factors, 2008, Vol. 50(3), PP. 449–455.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




