Ijtimoiy-gumanitar fanlar

СТРАНСТВУЮЩИЕ СЛОВА В НЕМЕЦКОМ ЯЗЫКЕ

Ko‘chma so‘zlar, etimologiya, o‘zlashma, nemis tili, lotin tili, afro-osiyo tillari, ossetin tili, tarixiy leksikologiya

Mualliflar

  • Natalya V. TYAN, PhD, dotsent v.b., O‘zbekiston Milliy universiteti, Toshkent, O‘zbekiston, Uzbekistan

Maqolada nemis tilidagi ikki muhim leksema - Katze ‘mushuk’ va Sack ‘xalta, qop’ misolida ko‘chma so‘zlarning tarqalishi va kelib chiqishi tahlil qilinadi. Ularning tarqalish yo‘llari, o‘zlashish xususiyatlari hamda yagona qayta tiklanadigan manbaning yo‘qligi izohlanadi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, german va boshqa Yevropa tillaridagi ‘mushuk’ nomi kechki lotincha cattus so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, uning chuqur etimologiyasi hanuz bahsli va afro-osiyo tillari bilan bog‘lanadi. Sack leksemasi esa Yaqin Sharqdagi šakku shaklidan kelib chiqqan bo‘lib, qadimgi ibroniy, yunon va lotin tillari orqali german tillariga kirgan. Ossetin tilidagi shakllar ikkilamchi o‘zlashma va morfologik moslashuvning alohida namunasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijalari har ikki leksemaning savdo, madaniy va texnologik aloqalar orqali tarqalgan tipik ko‘chma so‘zlar ekanini tasdiqlaydi.