Ijtimoiy-gumanitar fanlar

O‘ZBEK XALQ MAQOLLARIDA GRADUONIMIYA HODISASI: LEKSIK-SEMANTIK VA LINGVOPOETIK XUSUSIYATLAR

graduonimiya, semantik munosabat, leksema, maqol, darajalanish, paremiologiya, sema, leksikologiya, lingvopoetika, xalq og‘zaki ijodi

Mualliflar

Mazkur maqolada o‘zbek xalq maqollari tarkibidagi leksemalarning graduonimik munosabatlari leksik-semantik va lingvopoetik jihatdan keng tahlil qilinadi. “Bilganing daryo bo‘lsa, bilmaganing dengiz”, “Toy mingan ot ham minar”, “Kunning g‘ami sahardan, yilning g‘ami bahordan”, “Kaptar bo‘lib tug‘ilgansan, qarg‘a bo‘lib o‘lma”, “Ignadek teshikdan tuyadek sovuq kiradi”, “Laylakning yurishini qilaman deb, chumchuqning chanog‘i yirtilibdi”, “Zargar ishini miskar o‘ng‘ay sanaydi”, “Zulm eshikdan kirsa, insof teshikdan chiqadi” kabi maqollardagi darajalanish munosabatlari semantik jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot natijasida maqollarda hajm, vaqt, yosh, imkoniyat, kasbiy mahorat hamda baholash semalari asosida shakllangan graduonimik qatorlar xalq tafakkurining obrazli ifodasini ta’minlashi aniqlandi. Shuningdek, graduonimiyaning ta’sirchanlik, obrazlilik, baholash va didaktik funksiyalari yoritiladi.