TURKISTONDA HARBIY TARIXIY MEROSNI MUZEYLASHTIRISH JARAYONINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI (XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA)
##submission.downloads##
Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkistonda harbiy tarixiy merosni muzeylashtirish jarayonining shakllanish bosqichlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Rossiya imperiyasi mustamlakachilik siyosati sharoitida tashkil etilgan dastlabki muzeylarning harbiy kolleksiyalari, ularning shakllanish manbalari, ilmiy ahamiyati hamda zamonaviy harbiy muzeyshunoslik rivojiga ko‘rsatgan ta’siri yoritiladi. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi hujjatlari, XIX asr oxiri va XX asr boshlariga oid tarixiy manbalar hamda zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida Turkistondagi harbiy kolleksiyalarning shakllanish omillari tahlil qilinadi.
Tadqiqot natijasida harbiy tarixiy merosni saqlash va muzeylashtirish jarayoni nafaqat mustamlakachilik siyosatining mahsuli, balki bugungi harbiy muzeylar fondlarini shakllantirishda muhim tarixiy bosqich bo‘lgani ilmiy asoslab beriladi.
1. O‘zbekiston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlari
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 26-maydagi PQ–2995-son "2017–2021-yillarda muzeylar faoliyatini takomillashtirish va moddiy-texnika bazasini mustahkamlash chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi Qarori.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son "2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida"gi Farmoni.
4. O‘zbekiston Respublikasining "Muzeylar to‘g‘risida"gi Qonuni. – Toshkent, 2008.
5. Arxiv manbalari
6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi. I-1 fond, 27-ro‘yxat, 1130-ish. Turkiston general-gubernatori kanselyariyasining Turkiston o‘lkasi muzeyiga topshirilgan harbiy buyumlar ro‘yxati. 1883–1884-yillar.
7. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi. I-1 fond, 27-ro‘yxat. Turkiston o‘lkasi muzeyi faoliyatiga oid hujjatlar.
8. O‘zbek tilidagi adabiyotlar
9. Ziyayeva D.X. O‘zbekistonda harbiy ish tarixidan. – Toshkent: Sharq, 2012. – 256 b.
10. Ismoilova J.H., Levteyeva L.G. O‘zbekiston harbiy san'ati tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2013. – 368 b.
11. Muhammadjonov A. O‘zbekiston tarixi. – Toshkent: Sharq, 2017.
12. Sagdullayev A.S. Qadimgi O‘zbekiston ilk yozma manbalarda. – Toshkent: Fan, 2019.
13. Vohidov Sh. O‘zbekiston davlatchiligi tarixi. – Toshkent: Akademnashr, 2020.
14. Rasulov A. O‘zbekistonda muzeyshunoslik asoslari. – Toshkent: Fan, 2018.
15. Xolmatov A. Madaniy merosni muhofaza qilish. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.
16. O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi katalogi. – Toshkent, 2022.
17. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari davlat muzeyi katalogi. – Toshkent, 2021.
18. Rus tilidagi adabiyotlar
19. Лунин Б.В. Из истории изысканий научно-краеведческих обществ Узбекистана (конец XIX – начало XX вв.). – Ташкент, 1957.
20. Садыкова Н.С. Музейное дело в Узбекистане. – Ташкент: Фан, 1975.
21. Вирский М.М. Самаркандский музей и его задачи // Справочная книжка Самаркандской области. – Самарканд, 1897.
22. Мустафаев С.М. Военное дело народов Средней Азии в экспозициях первых музеев Туркестана // Вестник археологии и этнографии Узбекистана. – 2012. – №2.
23. Маликов А.М. История музейного дела в Самарканде // Общественное мнение. Права человека. – 2018. – №3.
24. Караниязов Б. Из истории создания музеев в Хорезме и Ферганской долине // Общественные науки в Узбекистане. – 1989. – №5.
25. Туркестанский сборник. Том 345. – Санкт-Петербург, 1885.
26. Артамонов М.И. Военная история народов Средней Азии. – Москва, 1968.
27. Пугаченкова Г.А. Искусство Средней Азии. – Москва, 1979.
28. Толстов С.П. По древним дельтам Окса и Яксарта. – Москва, 1962.
29. Массон М.Е. Археологические исследования Средней Азии. – Ташкент, 1968.
30. Xorijiy adabiyotlar
31. Lord B., Lord G.D. The Manual of Museum Planning. Rowman & Littlefield, 2019.
32. Bennett T. The Birth of the Museum. Routledge, London, 2017.
33. Black G. The Engaging Museum. Routledge, London, 2012.
34. ICOM. ICOM Code of Ethics for Museums. Paris, 2023.
35. UNESCO. Recommendation concerning the Protection and Promotion of Museums and Collections. Paris, 2015.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»
Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..
.jpg)
.png)
