Ijtimoiy-gumanitar fanlar

RITORIKADAN NORMATIVLIK SARI: XITOYNING BUTUNJAHON MEROSI DISKURSI UCHUN MOSLIKKA ASOSLANGAN TARJIMA KONSEPTUAL ASOSINI YARATISH

madaniy merosni boshqarish, YUNESKO Operatsion yo‘riqnomalari, diskursiv nomuvofiqlik, integratsiyalashgan tarjima strategiyasi, «Yadro–yo‘ldosh» narrativ modeli, Butunjahon merosi diskursi.

Mualliflar

  • Zhang XU Tayanch doktorant, Ipak yoʻli xalqaro turizm va madaniy meros universiteti, Oʻzbekiston Shimoli-sharqiy elektr energetika universiteti, Xitoy Xalq Respublikasi, Uzbekistan

Xitoy madaniy merosini xalqaro miqyosda targ‘ib etish jarayonida an’anaviy ichki tantanavor bayon uslubi bilan YUNESKOning
Butunjahon merosi tizimi talab qiladigan obyektiv va dalillarga asoslangan yondashuv o‘rtasida barqaror «diskursiv nomuvofiqlik»
kuzatiladi. Ushbu tadqiqot mazkur narrativ tafovutning kelib chiqish sabablarini tizimli ravishda tahlil qiladi hamda ichki ritorik
uslublar - ko‘pincha yuqori darajadagi emotsional-ekspressiv ifodalar bilan tavsiflanadigan nutq shakllari - xalqaro ekspertlar va
baholash qo‘mitalari tomonidan ustuvor deb e’tirof etiladigan «Umumjahon alohida qiymati» (Outstanding Universal Value, OUV)
konsepsiyasining mazmunini yetarli darajada yoritishga to‘sqinlik qilishini aniqlaydi.Uzoq muddatli siyosiy tahlil va diskurs
nazariyasiga tayangan holda, ushbu tadqiqot madaniy mazmunga ega birliklarni tarjima qilish uchun «Yadro–yo‘ldosh» (Core–
Satellite) narrativ modeli hamda ko‘p bosqichli kompensatsiya protokolini taklif etadi. Texnik va tarixiy faktlarning aniqligini
madaniy jihatdan mazmunli interpretativ qatlamlar bilan uyg‘unlashtirish orqali ushbu konseptual yondashuv madaniy meros
obyektlarini boshqaruvchi muassasalar uchun milliy madaniy o‘ziga xoslikni xalqaro kommunikativ me’yorlar bilan
uyg‘unlashtirishga xizmat qiladigan amaliy metodologik asosni yaratadi.Tadqiqot yakunida institutsional salohiyatni
mustahkamlash hamda integratsiyalashgan tarjima strategiyasini joriy etish zamonaviy xalqaro axborot makonida
Xitoy madaniy merosi obyektlarining nufuzini mustahkamlash va ularning xalqaro miqyosda to‘g‘ri, aniq hamda tushunarli idrok
etilishini ta’minlashning muhim shartlari ekanligi asoslab beriladi