OROL DENGIZI QURIGAN TUBI TUPROQ-GRUNTLARINING MORFOGENETIK TUZILISHI
##submission.downloads##
Maqolada Orol dengiz qurigan tubida shakllanib borayotgan cho‘l qum, taqirsimon, qoldiq taqirsimon va qoldiq o‘tloqi tuproq-
gruntlarni morfogenetik belgilari atroflicha yoritilgan. Avvaldan (1960 yildan) suvni chekinishi boshlangan katta yer
maydonlarida avtomorf tuproqlarni vujudga kelayotganligi qayd etildi. Dengizni qurigan tubida avtomorf tuproq-gruntlarni
shakllanib borayotganligi avvalo sizot suvlari sathini quyiga tushib ketganligi va tuproq-gruntlari shakllanishiga juda kam ta’sir
etayotganligi bilan bog‘lanadi. Shuningdek, tuproqning paydo bo‘lishi, quruq iqlimda joyning litologik-geomorfologik sharoitlari
bilan bog‘liq. Avtomorf tuproqlarni shakllanishi tuproq-gruntlarni morfogenetik tuzilishida namoyon bo‘lgan ya’ni, tuz
kristallarini vujudga kelganligi, zang dog‘larini qatlamni quyi qismlarida shakllanganligi qayd etildi.
1. Qo‘ziyev R. va boshqalar. Davlat yer kadastrini yuritish uchun tuproq tadqiqotlarini bajarish va tuproq kartalarini tuzish
bo‘yicha yo‘riqnoma // Me’yoriy hujjat, Toshkent, 2013. 52 bet
2. Yerdan foydalanishda yirik masshtabli xaritalar tuzish va tuproq tadqiqotlari bo‘yicha umumittifoq ko‘rsatma // 1973,
Moskva. 130 bet
3. Tuproqlarni xaritalashtirish // 1959, Moskva, 450 bet
4. Paxta maydonlarida tuproqlarning agrofizikaviy, agrokimyoviy va mikrobiologik xossalarini o‘rganish uslublari / O‘zPITI.
Toshkent.1993, 37 bet
5. Ismonov A., Do‘saliyev A., Mamajanova O‘. Orol dengizi markaziy qismi qurigan tubi tuproq-gruntlarining meliorativ
holati // O‘zbekiston Milliy Universiteti xabarlari, №3/2/1 2022y. B. 52-55 b.
6. F.Xyufler., Z.Novitskiy. Zeleniy shit osushenogo dna Arala // Tashkent, 2003. -S 5-6.
7. Kattayeva G.N., Ismonov A.J. Solonchaki, obrazovavshiesya na osushennom dne Aralskogo morya // Jurnal “Nauchnoe
obozrenie”. (biologicheskie nauki). Moskva. 2022g, №4, str-112-117.
8. Jollibekov B. Izmenenie pochvennogo pokrova i landshaftov yujnogo Priaralya v svyazi s antropogennim vozdeystviem.
Nukus. 1995. str.244
9. Sektimenko V.E., Ismonov A.J. Osobennosti opustinivaniya pochv Priaralya // “Teoreticheskie i prikladnыe problemы
geografii na rubeje stoletiy”. Materiali Mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii. - Almaty: Kazaxskiy
Natsionalniy Universitet, 2004. - S. 164-166.
10. Ismonov A. Tursunov A.A. Xarakteristika zasolennыx pochv nizoviy r. Amudarya // Sbornik nauchnыx statey
Mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii, posvyaщennuyu 25-letiyu Prikaspiyskogo NII aridnogo zemledeliya
po teme “Sovremennie tendensii razvitiya agrarnogo kompleksa”. Astraxan, 2016 g., 11-13 may. FGBNU “Prikaspiyskogo
NII aridnogo zemledeliya”, 2016. - S. 344-348
11. Xakimov F.I. Pochvenno-meliorativnie usoviya opustinivayushixsya delt // Pushino, 1989, 218 str.
12. Rafikov V.A. Sostoyanie Aralskogo morya i Priaralya do 2020 goda // Tashkent, 112 str.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»
Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..
.jpg)
.png)
