Tabiiy fanlar

DAVRIY KULTIVATSIYA JARAYONIDA DUNALIELLA SALINA MIKROSUVO‘TI TOMONIDAN AZOT O‘ZLASHTIRILISH KINETIKASI

Dunaliella salina, davriy kultivatsiya, biomassa, azot tanqisligi, β-karotin, o‘sish egri chizig‘i.

Mualliflar

Dunaliella salina mikroalgasining davriy (batch) kultivatsiyasi sharoitida biomassa to‘planishi va mineral azotning o‘zlashtirilish
dinamikasi o‘rganildi. Tadqiqot natijalari madaniyat o‘sishining lag, eksponensial, statsionar va biomassa kamayish bosqichlaridan
iborat bo‘lgan tipik sigmoidal xarakterga ega ekanligini ko‘rsatdi. Biomassaning maksimal konsentratsiyasi (1,10 g/l)
kultivatsiyaning 5-sutkasida qayd etildi va azotning jadal o‘zlashtirilishi bilan kuzatildi. Sakkizinchi sutkaga kelib oziqa muhitidagi
azot deyarli to‘liq tugadi, natijada hujayralar o‘sishi to‘xtab, tajriba oxiriga kelib biomassa 0,30 g/l gacha kamaydi. Oziqa
muhitidagi azot konsentratsiyasi bilan biomassa to‘planishi o‘rtasida yaqqol teskari bog‘liqlik aniqlandi, bu esa azotning D. salina
o‘sishini cheklovchi asosiy omillardan biri ekanligini tasdiqlaydi. Biomassaning maksimal hosildorligini ta’minlash uchun
kultivatsiyaning optimal davomiyligi 5–7 kun ekanligi ko‘rsatildi. Shu bilan birga, azot tanqisligi sharoitida kultivatsiyani davom
ettirish β-karotin va neytral lipidlar biosintezini rag‘batlantirish uchun qo‘llanishi mumkin. Olingan natijalar D. salina ni sanoat
miqyosida yetishtirishning texnologik rejimlarini optimallashtirishda amaliy ahamiyatga ega.