PLYONKA QALINLIGINING TUT IPAK QURTI (BOMBYX MORI) XITOZANI ASOSIDAGI PLYONKALARNING BO‘KISH DARAJASIGA TA’SIRI
##submission.downloads##
Ushbu tadqiqot ishida ipakchilik sanoatining qayta tiklanadigan ikkilamchi xomashyosi – tut ipak qurti (Bombyx mori)
g’umbaklaridan ekologik xavfsiz va biologik parchalanuvchan xitozan biopolimeri muvaffaqiyatli ajratib olindi. Olingan xitozan
va 20 % miqdordagi glitserin plastifikatori asosida quyish (solvent casting) usuli yordamida to‘rt xil hajmdagi (5, 10, 15, 20 ml)
eritmalardan foydalanib, turli qalinlikdagi (0.027 – 0.072 mm) plyonkalar sintez qilindi. Maqolada plyonka qalinligi omilining
material gidrofil xossalariga ta’sir kinetikasi o‘rganildi.
Eksperimental natijalar shuni ko‘rsatdiki, suyuq suv muhitida polimer zanjirlarining hajmiy relaksatsiyasi hisobiga qalinlik ortishi
bo‘kish darajasini 56.0 % dan 126 % gacha oshiradi. Olingan ma’lumotlar xitozan asosidagi plyonkalarni tibbiyotda jarohat turiga
(ekssudat miqdoriga) qarab maqsadli qo‘llash uchun optimal geometrik parametrlarni loyihalash imkonini beradi.
1. Dan Ch., Alexandra N. A Review of Chitosan-Based Materials for Biomedical, Food, and Water Treatment Applications //
Materials. – 2024. – 17. 5770.
2. Шагдарова Б., Луньков A., Жуйкова Ю. va boshq. Критический взгляд на анализ характеристик хитозана: на пути к
биомедицинскому применению // Успехи биологической химии, т. – 2026. - c: 263–308.
3. Агоева Э., Хаширова С. Хитозан и его модифи цированные формы: получение, свойства, применение. обзор // Изв.
вузов. Химия и хим. технология. – 2025. Т. 68. Вып. 3
4. Jantzen A. S., Eli´ezer Q., Helena L., va boshq. Extraction, physicochemical characterization, and morphological properties
of chitin and chitosan from cuticles of edible insects // Food Chemistry. – 2021. – 343. 128550.
5. Nurutdinova F.M., Rasulova Y.Z. Markaziy osiyoda ipak qurti g‘umbaklaridan xitozan ajratib olishning ekologik afzalliklari
// Development of science. – Vol.4. – 2025/5.
6. Aleksandra V., Viktoriya N., Valentina A. va boshq. Comparative Analysis of the Functional Properties of Films Based on
Carrageenans, Chitosan, and Their Polyelectrolyte Complexes // Marine Drugs – 2021. – Vol. 19, 704.
7. Bhuvaneswari K., Vuong D., Yanika S., Vimal V. Development and Characterization of Compression-Molded Chitosan
Composite Films Reinforced with Silica and Titania Fillers // Journal of Manufacturing and Material Processing. – 2026. –
Vol. 10. 19.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




