Tabiiy fanlar

PLYONKA QALINLIGINING TUT IPAK QURTI (BOMBYX MORI) XITOZANI ASOSIDAGI PLYONKALARNING BO‘KISH DARAJASIGA TA’SIRI

Tut ipak qurti, xitozan, glitserin, plyonka qalinligi, bo‘kish darajasi, eritma quyish usuli, yara qoplamasi.

Mualliflar

  • Zulayho OTAXANOVA Tayanch doktorant, Namangan davlat universiteti, Namangan, O‘zbekiston, Uzbekistan
  • Dilfuza SATTAROVA PhD, dotsent, Namangan davlat universiteti, Namangan, O‘zbekiston, Uzbekistan

Ushbu tadqiqot ishida ipakchilik sanoatining qayta tiklanadigan ikkilamchi xomashyosi – tut ipak qurti (Bombyx mori)
g’umbaklaridan ekologik xavfsiz va biologik parchalanuvchan xitozan biopolimeri muvaffaqiyatli ajratib olindi. Olingan xitozan
va 20 % miqdordagi glitserin plastifikatori asosida quyish (solvent casting) usuli yordamida to‘rt xil hajmdagi (5, 10, 15, 20 ml)
eritmalardan foydalanib, turli qalinlikdagi (0.027 – 0.072 mm) plyonkalar sintez qilindi. Maqolada plyonka qalinligi omilining
material gidrofil xossalariga ta’sir kinetikasi o‘rganildi.
Eksperimental natijalar shuni ko‘rsatdiki, suyuq suv muhitida polimer zanjirlarining hajmiy relaksatsiyasi hisobiga qalinlik ortishi
bo‘kish darajasini 56.0 % dan 126 % gacha oshiradi. Olingan ma’lumotlar xitozan asosidagi plyonkalarni tibbiyotda jarohat turiga
(ekssudat miqdoriga) qarab maqsadli qo‘llash uchun optimal geometrik parametrlarni loyihalash imkonini beradi.