GLOBAL IQLIM OʻZGARISHINING INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI (TIBBIY GEOGRAFIK TAHLIL)
##submission.downloads##
Mazkur maqola global iqlim oʻzgarishining inson salomatligiga ta’sirini tibbiy geografik nuqtayi nazaridan tahlil qilishga
bagʻishlangan. Tadqiqotda iqlim oʻzgarishlarining aholi salomatligiga koʻrsatadigan asosiy ta’sirlari uchta yoʻnalishda yoritilgan.
Birinchisi, issiqlik toʻlqinlarning inson organizmiga salbiy ta’siri, ikkinchisi, iqlim sharoitlarining oʻzgarishi natijasida yuqumli
kasalliklarning tarqalish hududlari, mavsumiyligi va intensivligidagi oʻzgarishlari, uchinchisi esa, tabiiy ofatlar (qurgʻoqchilik, suv
toshqinlari, boʻronlar va boshqa ekstremal hodisalar) soni hamda kuchayishining aholi salomatligiga salbiy oqibatlari. Maqolada
tibbiy geografik yondashuv ushbu muammolarni chuqur anglashda muhim ilmiy asos sifatida e’tirof etiladi.
1. Abu Ali Ibn Sino. Tib qonunlari: uch jildlik saylanma. 1-jild / tuzuvchilar: U. Karimov, X. Hikmatullayev; OʻzR FA Abu
Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti. – Toshkent, 1993. - 304 b.
2. Baccini M., Biggeri A., Accetta G., et al. Heat effects on mortality in 15 European cities // Epidemiology. – 2008. – Vol. 19,
No. 5. – P. 711–719.
3. Ballester J., Quijal-Zamorano M., Méndez-Turrubiates R. F., et al. Heat-related mortality in Europe during the summer of
2022 // Nature Medicine. – 2023. – Vol. 29. – P. 1857–1866.
4. IPCC. Climate Change 2001: Synthesis Report. – Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
5. Komilova, N., Ravshanov, A., Makhmudov, B., Murtazaeva, G. and Khakimov, O. (2025). Ecological Aspect and Prospects
of Sustainable Development of Regions. Grassroots Journal of Natural Resources, 8(1): 355-379. Doi:
https://doi.org/10.33002/nr2581.6853.080114
6. Komilova N. K., Maxmudov B. X., Yoʻldoshev J. S. Aholi salomatligiga ta’sir etuvchi omillar va kasalliklarning ijtimoiy
geografik tahlili (qoraqalpogʻiston respublikasi misolida) //Conferences. – 2025. – Т. 1. – №. 6. – С. 60-62.
7. Lindgren E., Tälleklint L., Polfeldt T. Impact of climatic change on the northern latitude limit and population density of the
disease-transmitting European tick Ixodes ricinus // Environmental Health Perspectives. – 2000. – Vol. 108, No. 2. – P. 119–
123.
8. McMichael A. J., Campbell-Lendrum D. H., Corvalán C. F., Ebi K. L., Githeko A. K., Scheraga J. D., Woodward A. (eds.).
Climate Change and Human Health: Risks and Responses. – Geneva: World Health Organization, 2003. – 333 p.
9. Normurod L, Nilufar K, Roza K, Bakhodirjon M, Mekhribon K, Aybibi M, Komilakhon K, Gulrukh M. Population Health
in Uzbekistan: Emerging Public Health Trends and Widening Regional Disparities. 2026; 19.
http://dx.doi.org/10.2174/0118749445444843 260427094045
10. Robine J. M., Cheung S. L. K., Le Roy S., Van Oyen H., Griffiths C., Michel J. P., Herrmann F. R. Death toll exceeded
70,000 in Europe during the summer of 2003 // Comptes Rendus Biologies. – 2008. – Vol. 331, No. 2. – P. 171–178.
11. Romanello M., McGushin A., Di Napoli C., et al. The 2021 report of the Lancet Countdown on health and climate change:
code red for a healthy future // The Lancet. – 2021. – Vol. 398, No. 10311. – P. 1619–1662.
12. United Nations Development Programme. Floods and Mudflows in Uzbekistan. – Tashkent: UNDP Uzbekistan, 2026.
13. Vicedo-Cabrera A. M., Scovronick N., Sera F., et al. The burden of heat-related mortality attributable to recent human-
induced climate change // Nature Climate Change. – 2021. – Vol. 11, No. 6. – P. 492–500.
14. World Health Organization Regional Office for Europe. Wildfires and heat-wave in the Russian Federation – Public health
advice. – Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2010.
15. World Health Organization. The Global Burden of Disease: 2004 Update. – Geneva: World Health Organization, 2008.
16. World Health Organization. World Malaria Report 2024. – Geneva: World Health Organization, 2024. – 236 p.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




