Ijtimoiy-gumanitar fanlar

YUQORI SINF EFL O‘QUVCHILARINING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI BAHOLASHNING INTEGRALLASHGAN MODELI

Diskursiv kompetensiya, EFL, yuqori sinf o‘quvchilari, baholash, CEFR, Milliy ko‘p darajali baholash, izchillik, koheziya, sotsio-pragmatik muvofiqlik, analitik rubrika.

Mualliflar

  • Dilobar RUSTAMOVA O‘qituvchi, Toshkent shahar Sergeli tumani 6-DIUO‘TM, Toshkent davlat pedagogika universiteti, Toshkent, O‘zbekiston, Uzbekistan

Zamonaviy EFL (ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘qitish) ta’limida samarali muloqot o‘quvchilardan izchil, yaxlit va kontekstga mos
diskursni yaratishni talab etadi. Mazkur tadqiqot O‘zbekiston EFL kontekstida produktiv nutq ko‘nikmalarini baholash bilan diskursiv
kompetensiyani tizimli baholash o‘rtasidagi metodik bo‘shliqni bartaraf etishga qaratilgan. Tadqiqotning maqsadi CEFRning tegishli
deskriptorlarini O‘zbekistonning Milliy ko‘p darajali baholash mezonlari bilan muvofiqlashtirish orqali diskursiv kompetensiyaning
kuzatiladigan o‘lchamlarini baholashga mo‘ljallangan integratsiyalashgan tizimni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda kommunikativ
kompetensiya modellari, CEFR deskriptorlari hamda milliy baholash mezonlarining nazariy va qiyosiy-hujjatli tahlili amalga oshirildi.
Tahlil natijasida to‘rtta asosiy o‘lcham aniqlandi: koheziya integratsiyasi, konseptual izchillik, janr va topshiriqni tashkil etish hamda
sotsio-pragmatik muvofiqlik. Mazkur o‘lchamlar sinf sharoitidagi diagnostik va formativ baholash uchun kuzatiladigan indikatorlar hamda
to‘rt darajali analitik rubrika orqali operatsionallashtirildi. Taklif etilgan tizim xalqaro va milliy baholash yondashuvlari o‘rtasida metodik
muvofiqlikni ta’minlaydi, biroq ularni tenglashtirilgan tizimlar sifatida talqin qilmaydi. Tadqiqotning amaliy ahamiyati diskurs bilan
bog‘liq qiyinchiliklarni aniqlash, har bir o‘lcham bo‘yicha aniq fikr-mulohaza berish va maqsadli ta’limni rejalashtirish imkonini beruvchi
tizimli vositaning ishlab chiqilganligidadir.