BO‘LAJAK MAKTAB O‘QITUVCHILARINING SUN’IY INTELLEKT KOMPETENSIYASINI BAHOLASH MEZONLARI, KO‘RSATKICHLARI VA SHAKLLANGANLIK DARAJALARI
##submission.downloads##
Maqolada bo‘lajak maktab o‘qituvchilarining sun’iy intellekt kompetensiyasini baholash uchun mezon, ko‘rsatkich va darajalardan iborat kvalimetrik diagnostika tizimi taklif etilgan. Tadqiqotning maqsadi SI kompetensiyasining ko‘p komponentli tabiatini ishonchli va pedagogik jihatdan mazmunli baholashga xizmat qiladigan mezonlar majmuasini ishlab chiqishdir. Metod sifatida kompetensiya dekompozitsiyasi, mezonli modellashtirish, indikatorlarni operatsionallashtirish, vaznli ball tizimi va diagnostik topshiriqlar spetsifikatsiyasi qo‘llanildi. Natijada motivatsion-qadriyatli, kognitiv-tanqidiy, amaliy-didaktik, etik-xavfsizlik va refleksiv-rivojlantiruvchi beshta mezon, 20 ta kuzatiladigan ko‘rsatkich va to‘rtta shakllanganlik darajasi ishlab chiqildi. Baholash uchun test, vaziyatli topshiriq, pedagogik loyiha, mikroo‘qitish, portfolio va o‘zini baholashni birlashtiradigan ko‘p manbali model tavsiya qilindi. 100 ballik integral indeks formulasi, mezon vaznlari va daraja chegaralari berildi. Tizim faqat deklarativ bilimni emas, real pedagogik vaziyatda SI vositasini tanlash, natijani tekshirish, etik xavfni boshqarish va qarorni refleksiv asoslash qobiliyatini baholashga yo‘naltirilgan.
1. Kalandarova Sh.M. Sun’iy intellekt va bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarida kreativlik // ilmiy maqola. – 2024. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/sun-iy-intellekt-va-bo-lajak-boshlang-ich-ta-lim-o-qituvchilarida-kreativlik
2. Salixova M.Sh., Usmanaliyeva S.I. Ta’lim jarayonida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish: dolzarbligi, ahamiyati // Inter Education & Global Study. – 2025.
3. Mamatova G.J., Ismoilov H.E. Mustaqil ta’limda sun’iy intellektdan foydalanish // Universal xalqaro ilmiy jurnal. – 2024. – J. 1, № 12. – B. 599–602. – DOI: 10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.57719.
4. Pardayeva G.A. Sun’iy intellekt texnologiyalariga asoslangan raqamli ta’limda adaptiv o‘qitish metodikasining nazariy modeli va amaliy asoslari // ilmiy maqola. – 2025.
5. Murodova M.M. Sun’iy intellekt vositalarining ta’lim jarayonidagi afzalliklari // ilmiy maqola. – 2025.
6. Normatov S.A. Ta’limda sun’iy intellekt elementlari va xususiyatlari // ilmiy maqola. – 2024.
7. Kasimova M.A. Sun’iy intellekt orqali xorijiy til o‘rganuvchilarining faolligini oshirish va ta’lim jarayoniga jalb qilish // O‘zbekistonda xorijiy tillar. – 2024.
8. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023.
9. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017.
10. Long D., Magerko B. What is AI Literacy? Competencies and Design Considerations // Proceedings of CHI. – 2020. – P. 1–16
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»
Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..
.jpg)
.png)
