O‘ZBEK VA TURK TILLARIDA SOMATIK LEKSIKANING SEMANTIK ONTOLOGIYASI
##submission.downloads##
Ushbu maqolada o‘zbek va turk tillaridagi somatik leksikaning semantik ontologiyasi, uning tarkibiy qatlamlari va leksik birliklar o‘rtasidagi mazmuniy munosabatlar qiyosiy-tipologik jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi somatik birliklarni anatomik, funksional, leksik-semantik va konseptual-madaniy qatlamlar asosida tizimlashtirish hamda ular o‘rtasidagi munosabatlarni modellashtirishdan iborat. O‘zbek tilidagi bosh, ko‘z, yuz, og‘iz, qo‘l hamda turk tilidagi baş, göz, yüz, ağız, el, kol birliklari misolida semantik moslik va nomutanosiblik xususiyatlari ko‘rib chiqildi. Modelning qiyosiy lug‘atshunoslik, tarjimashunoslik va elektron leksik-semantik resurslar yaratishdagi nazariy-amaliy imkoniyatlari yoritildi
1. Geeraerts, D. Lexical Semantics // Oxford Research Encyclopedia of Linguistics. 2017. DOI: https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199384655.013.29.
2. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press, 1980.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 20-oktabrdagi PF-6084-son “Mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. https://president.uz/uz/lists/view/3909.
4. Winston, M. E., Chaffin, R., Herrmann, D. A Taxonomy of Part-Whole Relations // Cognitive Science. 1987. Vol. 11, No. 4. P. 417–444. DOI: https://doi.org/10.1207/s15516709cog1104_2.
5. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. “Bosh” maqolasi. Izoh.uz. https://izoh.uz/word/bosh.
6. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. “Qo‘l” maqolasi. Izoh.uz. https://izoh.uz/word/qo%E2%80%98l.
7. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/.
8. Rahmatova, F. Lexical Synonymy of Body-Part Terms in Uzbek and Turkish Languages // Eurasian Journal of Social Sciences, Philosophy and Culture. 2025. Vol. 5, No. 6. P. 116–122. https://www.in-academy.uz/index.php/EJSSPC/article/view/8353.
9. Rahmatova, F. A Comparative Analysis of Somatic Units in Devonu Lug‘otit Turk and Modern Uzbek Language // Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture. 2025. Vol. 7, No. 1. P. 26–31. DOI: https://doi.org/10.51699/cajlpc.v7i1.1386.
10. Rahmatova, F. Bosh leksemasining o‘zbek va turk tillaridagi ma’nolar qiyosi // Eurasian Journal of Social Sciences, Philosophy and Culture. 2023. Vol. 3, No. 6. P. 77–86. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.8103499.
11. Jamolxonov, H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent: Talqin, 2005.
12. Mirtojiyev, M. O‘zbek tili semasiologiyasi. Toshkent: Mumtoz so‘z, 2010.
13. Aksan, D. Her Yönüyle Dil: Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2003. Nashr ma’lumotlari foydalanilgan nusxa bo‘yicha tekshirilishi lozim.
14. Ergene, O. Examples of Idiomatic Metaphors Formed by Animal Names and Body Part Terms in the Vocabulary of Turkey Turkish // Turkish Studies. 2014. Vol. 9, No. 6. P. 319–365. Nashr ma’lumotlarini yakuniy bibliografik tekshiruvdan o‘tkazish tavsiya etiladi.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»
Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..
.jpg)
.png)
