EKOLOGIK TA’LIM-TARBIYANING METODOLOGIK ASOSLARI: ZAMONAVIY PARADIGMALAR VA KONSEPTUAL YONDASHUVLAR
В статье проведён анализ методологических основ экологического образования с позиций современных научных подходов. Обострение глобальных экологических проблем и интеграция целей устойчивого развития в систему образования делают пересмотр теоретических основ экологического обучения насущной необходимостью. В исследовании раскрывается содержание экологической, системной, компетентностной, аксиологической парадигм и парадигмы образования в интересах устойчивого развития. Анализируется взаимосвязь интегративного, деятельностного, личностно ориентированного и междисциплинарного подходов. В качестве методологии применялись сравнительно-исторический, системный и парадигмальный анализ. Результаты исследования показывают, что интеграция современных парадигм и подходов способствует формированию экологической компетентности учащихся и обогащению содержания биологического образования.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha bo‘lgan davrda atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ekologik ta’lim va tarbiyani rivojlantirishga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlari to‘plami. – 2023.
3. UNESCO. Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. – Paris: UNESCO Publishing, 2017. – 63.
4. UNESCO. Education for Sustainable Development: A Roadmap. – Paris: UNESCO Publishing, 2020. – 66
5. European Commission, Joint Research Centre. GreenComp: The European Sustainability Competence Framework. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2022. – 76 b.
6. OECD. Ta'lim va ko'nikmalarning kelajagi: Ta'lim 2030. OECD O'qish kompasi 2030. – Paris: OECD Publishing, 2019y.
7. Sterling S. Barqaror ta'lim: O'qitish va o'zgarishlarni qayta ko'rib chiqish. – Totnes: Green Books, 2001. – 96 b
8. Tilbury D. Barqaror rivojlanishga yo'naltirilgan ekologik ta'lim: 1990-yillarda atrof-muhit ta'limining yangi ustuvorliklarini belgilash // Ekologik ta'lim tadqiqotlari. – 1995. – 1-jild. – 2-son. – B. 195–212.
9. Hungerford H.R., Volk T.L. Ekologik ta'lim orqali o'quvchilar xulq-atvorini o'zgartirish // Ekologik ta'lim jurnali. – 1990. – 21-jild. – 3-son. – B. 8–21.
10. Palmer J.A. Environmental Education in the 21st Century: Theory, Practice, Progress and Promise. – London: Routledge, 1998. – 272 b.
11. Fien J. Atrof-muhit uchun ta'lim: Tanqidiy o'quv dasturi nazariyasi va ekologik ta'lim. – Geelong: Deakin University Press, 1993. – 198 b.
12. Wals A.E.J. Learning for Sustainability in Times of Accelerating Change // Wageningen Academic Publishers. – 2019. – 128 b.
13. Orr D.W. Ecological Literacy: Education and the Transition to a Postmodern World.– Albany: State University of New York Press, 1992.– 210 b
14. Bonnett M. Environmental Concern, Moral Education and Our Place in Nature // Journal of Moral Education. – 2007. – Vol. 36. – No. 4. – P. 707–723.
15. Назаров Ш.С. Экологическое образование и воспитание учащихся в условиях устойчивого развития. – Ташкент: Фан, 2018. – 186 с.
16. Муслимов Н.А. Педагогик компетентлик ва уни ривожлантириш технологиялари. – Тошкент: Fan va texnologiya, 2019. – 248 б.
17. Абдуқодиров А.А. Таълим тизимида компетенциявий ёндашувнинг назарий асослари. – Тошкент: Tafakkur, 2020. – 214 б.
Copyright (c) 2026 «ВЕСТНИК НУУз»

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.




.jpg)

2.png)




