PRESUPPOSITION PROJECTION AND FACTIVE VERBS IN ENGLISH-TO-UZBEK LITERARY TRANSLATION
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.downloads##
Ushbu maqolada ingliz badiiy nasridagi faktiv fe’llar tomonidan hosil qilinadigan presuppozitsiyalarning proyeksiya xususiyati va manba matn o‘zbek tiliga tarjima qilinganida ushbu presuppozitsiyalarning qay darajada saqlanishi, zaiflashishi yoki yo‘qolishi tahlil etiladi. Faktiv fe’llar - know, regret, realise, discover va forget kabi so‘zlarni o‘z ichiga oluvchi sinf - nofaktiv muqobillaridan o‘z jumlali to‘ldiruvchisining haqiqiyligini taxmin qilish xususiyati bilan farqlanadi. Bu presuppozitsiya proyeksiya xarakteriga ega: u inkor, so‘roq va shart konstruksiyalarida ham saqlanib qoladi. Tadqiqot Fitzgerald, Woolf, Hardy, Hemingway va Collins asarlarining inglizcha manbalari va e’lon qilingan o‘zbek tarjimalaridan tuzilgan parallel korpusga asoslanadi. Besh toifadagi tarjima natijasi aniqlanadi: to‘liq saqlash, qisman saqlash, presuppozitsiya siljishi, presuppozitsiya yo‘qolishi va kompensator rekonstruksiya.
1. Kiparsky P., Kiparsky C. Fact // Progress in Linguistics / ed. M. Bierwisch, K. Heidolph. – The Hague: Mouton, 1970. – P. 143–173.
2. Langendoen D.T., Savin H. The Projection Problem for Presuppositions // Studies in Linguistic Semantics / ed. C. Fillmore, D.T. Langendoen. – New York: Holt, Rinehart & Winston, 1971. – P. 54–60.
3. Johanson L. The Uzbek Verb: Structure, Semantics, and Pragmatics // Turkic Languages. – 2002. – Vol. 6 (1). – P. 29–57.
4. Frege G. Über Sinn und Bedeutung [On Sense and Reference] // Zeitschrift für Philosophie und philosophische Kritik. – 1892. – Vol. 100. – P. 25–50.
5. Strawson P.F. On Referring // Mind. – 1950. – Vol. 59 (235). – P. 320–344.
6. Karttunen L. Presuppositions of Compound Sentences // Linguistic Inquiry. – 1973. – Vol. 4 (2). – P. 169–193.
7. Levinson S.C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 420 p.
8. Gutt E.-A. Translation and Relevance: Cognition and Context. – Oxford: Blackwell, 1991. – 271 p.
9. House J. Translation Quality Assessment: Past and Present. – Tübingen: Narr, 1997. – 212 p.
10. Yo‘ldoshev M. Badiiy matnda uslub va tarjima muammolari [Style and translation problems in literary texts]. – Toshkent: Fan, 2012. – 176 b.
11. Raximov S. O‘zbek nutqida pragmatik implikatura [Pragmatic implicature in Uzbek discourse] // O‘zbek tili va adabiyoti. – 2018. – № 3. – B. 38–47.
12. Verschueren J. Understanding Pragmatics. – London: Arnold, 1999. – 295 p.
13. G. Pragmatics. – Oxford: Oxford University Press, 1996. – 138 p.
14. D., Wilson D. Relevance: Communication and Cognition. 2nd ed. – Oxford: Blackwell, 1995. – 326 p.
Mulkiiyat (c) 2026 «O‘zMU XABARLARI»

Ushbu ish quyidagi litsenziya asosida ruxsatlangan Kreativ Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International litsenziyasi asosida bu ish ruxsatlangan..




.jpg)

.png)




